Wanneer de liefde voor het voetbal langzaam verdwijnt
Ik mis in je 100doelpunten-artikel nog een belangrijke oorzaak in dit verhaal en dat zijn de gevolgen van de voetbalpiramide. Oftewel de onbezonnen actie van jouw grote vriend, Jan Dirk van der Zee, en dan gekeken naar het niveau. De voetbalpiramide heeft er door de versterkte degradatie voor gezorgd dat het niveau vooral in de lagere klassen omhoog is gegaan. Met het verdwijnen van twee teams in de Marne zie je nu, zo als ook al is aangehaald, een duidelijke twee-deling in die competitie. En uit de reacties lees ik dat het ook elders speelt. Ook ik maak me zorgen over het bestaan van het voetbal in onze regio. Ook ik zie dat de huidige generatie heel anders naar de wereld kijkt dan wij. Respect voor het voortdurend leggen van de vinger op de zere plek. Maar de desinteresse van deze generatie is de reden waarom ik steeds meer afstand neem omdat ik me niet voortdurend wil ergeren. Ik merk dat ik mijn zaterdagen steeds meer anders invul.

Een derde reactie op het artikel over het 100-doelpuntenvraagstuk liet aan duidelijkheid niets te wensen over. De schrijver sloeg wat mij betreft de spijker op zijn kop met zijn opmerkingen over de huidige situatie in het amateurvoetbal. Want inderdaad, door de versterkte degradatieregeling zijn er ploegen in een klasse terechtgekomen waarin ze eigenlijk niet thuishoren. Dat heeft ongetwijfeld gevolgen voor de onderlinge krachtsverhoudingen en daarmee ook voor de aantrekkelijkheid van de competitie. Wedstrijden waarin het krachtsverschil te groot is, zorgen nu eenmaal niet altijd voor het voetbalplezier waarop spelers, supporters en andere betrokkenen hopen. Daarnaast wees de schrijver op de desinteresse van een deel van de huidige generatie voetballers voor het dalende niveau. Ook dat is een constatering waar ik hem alleen maar gelijk in kan geven. Natuurlijk zijn er nog altijd spelers die met volle overtuiging en plezier op het veld staan, maar tegelijkertijd lijkt de vanzelfsprekendheid waarmee vroeger voor een vereniging werd geleefd steeds meer te verdwijnen. De betrokkenheid is minder geworden en het lijkt erop dat voor een deel van de spelers het voetbal vooral een vrijetijdsbesteding is geworden. Niets mis mee, maar het wordt een ander verhaal wanneer de bereidheid om ergens voor te gaan, zowel binnen als buiten de lijnen, steeds verder afneemt.
Toch was het een andere opmerking van de schrijver die mij het meest raakte. Als oud-trainer en voormalig bestuurslid neemt hij steeds meer afstand van het voetbal, omdat hij zich niet langer wil ergeren aan wat hij om zich heen ziet gebeuren. Dat vond ik een veelzeggende uitspraak. Niet alleen omdat iemand die jarenlang zoveel tijd en energie in het voetbal heeft gestoken kennelijk op dat punt is aangekomen, maar vooral omdat ik vermoed dat hij daarin niet alleen staat.
Zijn woorden brachten mij terug naar enkele weken geleden, toen ik op een sportcomplex in de regio aanwezig was. Terwijl ik daar om mij heen keek, viel mij iets op wat ik eigenlijk liever niet had willen constateren. Het aantal bekende gezichten was inmiddels tot een minimum gedaald. Mensen die ik jarenlang regelmatig langs de lijn tegenkwam, waren verdwenen. En dan vraag je je toch af wat daarvan de oorzaak is.
Het is een tendens die we op meerdere sportcomplexen in de regio terugzien. De vertrouwde gezichten verdwijnen langzaam uit beeld. Mensen die jarenlang hun club volgden, thuis en uit, die bereid waren om bij weer en wind langs de lijn te staan en die zich betrokken voelden bij alles wat er binnen de vereniging gebeurde. Ze vormden als het ware het gezicht van het amateurvoetbal. Niet allemaal waren ze actief als vrijwilliger of bestuurslid, maar hun aanwezigheid en belangstelling waren minstens zo waardevol.
Natuurlijk zijn er gelukkig nog uitzonderingen. Zo was er zaterdag bij het duel tussen Noordpool en De Heracliden weer eens sprake van een sfeer die herinnerde aan hoe het vroeger op veel sportparken was. Veel mensen langs de lijn, belangstelling voor de wedstrijd en de gebruikelijke gesprekken over voetbal. Het laat zien dat die betrokkenheid niet overal verdwenen is. Maar het zijn steeds vaker momenten die opvallen, terwijl ze eigenlijk vanzelfsprekend zouden moeten zijn.
Misschien is dat ook niet zo vreemd. Er zijn ongetwijfeld trouwe supporters die de teloorgang van hun club moeilijk kunnen verwerken. Ze hebben jarenlang lief en leed gedeeld, mooie tijden meegemaakt, kampioenschappen gevierd en teleurstellingen verwerkt. Hun club was meer dan alleen een vereniging. Het was een onderdeel van hun leven, een plek waar ze zich thuis voelden en waar ze mensen ontmoetten met dezelfde passie.
Maar wanneer het niveau achteruitgaat, de prestaties tegenvallen, de betrokkenheid afneemt en de sfeer verandert, kan er een moment komen waarop de liefde voor de club niet langer voldoende is om iedere zaterdag opnieuw de gang naar het sportpark te maken. Dan wordt de teleurstelling misschien wel groter dan het plezier. En als je merkt dat je je steeds vaker ergert aan wat je ziet, is afstand nemen soms de enige manier om te voorkomen dat die ergernis de overhand krijgt.
Dat is jammer, maar soms ook begrijpelijk. Je kunt mensen moeilijk kwalijk nemen dat ze afhaken wanneer ze het gevoel hebben dat het voetbal waaraan ze zoveel plezier hebben beleefd, niet meer hetzelfde is. Tegelijkertijd moeten we ons afvragen wat er nodig is om die mensen weer terug te krijgen. Want een voetbalvereniging is meer dan een elftal dat op zaterdag negentig minuten speelt. Het is een gemeenschap waarin spelers, trainers, vrijwilligers, bestuursleden en supporters samen het verschil maken.
Misschien moeten we daarom niet alleen kijken naar het aantal doelpunten, de stand op de ranglijst of het niveau van de competitie. Misschien moeten we ons vooral afvragen hoeveel mensen er nog plezier beleven aan het voetbal en hoeveel mensen zich nog verbonden voelen met hun vereniging.
Want honderd doelpunten in een seizoen zijn mooi, maar wat heb je eraan wanneer de belangstelling langs de lijn steeds verder afneemt? Uiteindelijk wordt de waarde van het amateurvoetbal niet alleen bepaald door wat er binnen de lijnen gebeurt, maar zeker ook door alles wat eromheen leeft.
En als zelfs mensen die jarenlang met hart en ziel bij het voetbal betrokken zijn geweest, steeds vaker besluiten om weg te blijven, dan is dat misschien wel een veel groter probleem dan het maken van honderd doelpunten ooit kan oplossen.