VERBAZEN – Het woord van 2025 langs de Nederlandse voetbalvelden

Geschreven door Johan Staal op . Geplaatst in Even na praten

Na voor velen mooie en voor anderen juist moeilijke kerstdagen, maken we ons op voor de jaarwisseling van 2025 naar 2026. Voor ons persoonlijk is dat een overgang beladen met betekenis. 2025 begon met een ziekenhuisopname en eindigt met de voorbereiding op een medische ingreep op de tweede dag van 2026. Twee ingrijpende momenten, met daartussen een jaar waarin het voetbal, mijn voetbal, mij keer op keer heeft doen verbazen. Verbaasd, omdat je soms denkt dat je na tientallen jaren langs en op de velden alles wel hebt gezien. Verbaasd, omdat juist de dingen die vanzelfsprekend zouden moeten zijn, steeds vaker ontbreken. Verbaasd ook, omdat het jeugdvoetbal, de plek waar plezier, veiligheid en ontwikkeling centraal zouden moeten staan, te vaak het toneel is van verkeerde keuzes, verkeerde prioriteiten en verkeerd gedrag. Als ik één woord moet kiezen dat 2025 samenvat, dan is het zonder twijfel: VERBAZEN.


johan 2

Afgelastingen zonder aanleiding

Laten we beginnen bij iets ogenschijnlijk simpels: afgelaste wedstrijden. Ook in 2025 was er weer een enorme stroom aan afgelastingen, terwijl velden bespeelbaar waren en het weer daar geen enkele aanleiding toe gaf. Natuurlijk, veiligheid staat voorop. Maar wanneer kunstgrasvelden die er strak bij liggen en temperaturen ruim boven nul toch leiden tot afgelastingen, dan mag daar best een kritische vraag over gesteld worden. Wat zegt dit over onze bereidheid om te voetballen? Over flexibiliteit? Over verantwoordelijkheid? Het voetbal lijkt soms meer bezig met het vermijden van risico’s dan met het mogelijk maken van het spel zelf.

Gedrag langs de lijn: waar zijn de normen gebleven?

Misschien wel het meest zorgwekkende punt blijft het gedrag van ouders en verzorgers langs de lijn bij jeugdwedstrijden. In 2025 zag ik opnieuw situaties waarvan je je oprecht afvraagt: waar zijn de normen en waarden gebleven? Schreeuwen tegen scheidsrechters, vaak jonge vrijwilligers. Commentaar op eigen en andermans kinderen. Openlijke frustratie, cynisme en soms zelfs agressie. Wat leren we deze jeugd? Dat winnen belangrijker is dan respect? Dat volwassenen hun emoties niet hoeven te beheersen? Voetbal is een spel. Een leerschool. Geen podium voor volwassen ego’s.

Wisselspelers in de kou

Een ander stokpaardje van mij, en ja, daar sta ik volledig achter, is de kleding van wisselspelers. In 2025 zag ik opnieuw talloze jeugdspelers, maar ook senioren, in de winter langs de lijn staan in een dun wedstrijdtenue, zonder trainingsbroek, zonder warme jas. Wisselspelers in trainingsbroek zijn een zeldzaamheid geworden. En dat is triest. Niet alleen vanuit comfort, maar ook vanuit zorgplicht. Bij deze oud-trainer, John Veenstra, was dat ondenkbaar. Voor spelers zorg je. Punt. Ook,of juist, als ze niet spelen.

Een flatscreen boven jeugdtenues

Dan de keuzes van clubs. Ik verbaasde mij over een club van 50 die ervoor koos een aanzienlijk bedrag te besteden aan een prachtige flatscreen-tv in de kantine, terwijl jeugdteams geen reservetenues hebben. Het gevolg? Jeugdspelers die een competitiewedstrijd moeten spelen in fladderende hesjes, als verkeersregelaars op het veld. Wat zegt dat over prioriteiten? Over waar jeugdvoetbal werkelijk staat binnen een vereniging? Mooie schermen zijn leuk, maar fatsoenlijke kleding voor kinderen zou geen luxe maar gewoon aanwezig moeten zijn.

JO7 om 08.30 uur: wie bedenkt dit?

De idioterie, en ik gebruik dat woord bewust, dat er clubs zijn die voor JO7-teams een aanvangstijd van 08.30 uur bepalen, tart elke logica. We hebben het over kinderen van vijf en zes jaar. Kinderen die moeten leren genieten van bewegen, van samen spelen, van voetbal. Geen enkel argument overtuigt mij dat dit in het belang van het kind is. Het is in het belang van de planning, niet van de speler.

JO7 in weer en wind het veld op

Minstens zo onbegrijpelijk is het beleid waarbij JO7-teams in januari en februari de velden op gestuurd worden. Teams waarvan geen standen of uitslagen worden bijgehouden, omdat “prestatiedruk niet wenselijk is”, maar die wel in kou, regen en wind hun wedstrijden moeten spelen. Als prestaties niet tellen, waarom dán deze omstandigheden wel accepteren? Waar zit de lijn in het beschermen van hele jonge voetballers?

De KNVB: veel mails, weinig antwoorden

En dan de KNVB. Als lid word je doodgegooid met mails: verzekeringen, commerciële aanbiedingen, WK-reizen. Maar stel een normale, inhoudelijke vraag, en een antwoord krijgen blijkt vrijwel onmogelijk. Het contrast tussen commerciële daadkracht en communicatieve betrokkenheid is schrijnend. Een bond hoort er te zijn vóór zijn leden, niet alleen vóór zijn verdienmodel.

Vooruitblik op 2026

Er is genoeg waar ik mij in 2025 over heb verbaasd. En eerlijk is eerlijk: ik verwacht niet dat 2026 ineens anders zal zijn. Maar verbazing mag nooit leiden tot berusting. Kritisch blijven is een vorm van betrokkenheid. En liefde voor het voetbal betekent soms ook: de vinger op de zere plek leggen. Want het amateurvoetbal verdient beter. Kinderen verdienen beter. En zolang ik langs de lijn sta, zal ik mij blijven verbazen, én het blijven benoemen.