Amateurvoetbal moet concurreren met het gezinsleven: waarom maken we er geen weekendvoetbal van?
Vroeger was het voetballen en daarna kwamen de overige activiteiten. Tegenwoordig zijn het eerst de andere activiteiten en daarna het voetbal.
Het bovenstaande is geen opmerking die uit mijn eigen mond komt, maar een uitspraak die ik vanochtend in de sportschool hoorde. Een uitspraak waar ik me overigens prima in kan vinden. Mijn gesprekspartner schetste namelijk een beeld van het hedendaagse amateurvoetbal dat steeds herkenbaarder begint te worden.

De zaterdag is tegenwoordig voor veel verenigingen dé voetbaldag geworden. Dat heeft natuurlijk alles te maken met de veranderde invulling van het weekend. Op zondag moeten we tegenwoordig leuke dingen doen met het gezin. Een dagje weg, een bezoek aan familie, een sportieve activiteit of gewoon lekker samen thuis zijn. Allemaal prima natuurlijk, maar het roept wel een interessante vraag op: is dat werkelijk hoe we het weekend beleven?
Is het niet eerder zo dat we het hele weekend, met of zonder gezin, vol plannen met leuke activiteiten en dat we, wanneer er toevallig nog wat tijd overblijft, ook best nog een keer willen voetballen? Dat was in ieder geval de gedachtegang van mijn gesprekspartner van vanochtend. En eerlijk gezegd denk ik dat hij daar een behoorlijk raak punt heeft.
Want laten we eerlijk zijn: het amateurvoetbal moet tegenwoordig concurreren met een heleboel andere activiteiten. En die concurrentiestrijd wordt door de lagere klassen binnen het amateurvoetbal steeds vaker verloren.
Mijn gesprekspartner kwam met een voorbeeld dat eigenlijk alles zegt. De intocht van Sinterklaas. Een prachtig kinderfeest waar natuurlijk niets mis mee is. Dan wordt er vaak gekozen voor de activiteit die op dat moment het belangrijkst wordt gevonden. En voetbal? Dat komt dan wel een andere keer.
Opvallend genoeg hoorde ik enkele ogenblikken eerder in de kleedkamer van de sportschool al een vergelijkbaar geluid. Blijkbaar is het niet een incident of een op zichzelf staande gedachte, maar iets wat bij steeds meer mensen leeft.
Het probleem is dat we het seniorenvoetbal steeds nadrukkelijker richting de zaterdag hebben geduwd. Alsof iedereen op zaterdag beschikbaar is en alsof de zondag automatisch is gereserveerd voor andere zaken. Maar de praktijk laat inmiddels iets heel anders zien. De ene na de andere wedstrijd wordt afgelast of kan niet doorgaan omdat er onvoldoende spelers beschikbaar zijn. En wanneer een wedstrijd uiteindelijk niet op het veld wordt beslist, maar schriftelijk moet worden afgewerkt, kun je je afvragen waar we met elkaar mee bezig zijn.
Want wat is uiteindelijk belangrijker? Dat een wedstrijd volgens een vooraf vastgesteld schema op zaterdag wordt gespeeld, of dat twee teams daadwerkelijk de mogelijkheid krijgen om onder normale omstandigheden tegen elkaar te voetballen?
Het lijkt erop dat we onszelf een beetje klem hebben gezet. We willen graag dat iedereen voetbalt, maar tegelijkertijd hebben we het speelweekend steeds verder ingeperkt. De zondag is voor een groot deel verdwenen uit het amateurvoetbal, terwijl de zaterdag inmiddels vol zit met verplichtingen die niets met voetbal te maken hebben.
En dan verbaasd zijn dat teams niet compleet zijn?
Misschien moeten we daarom eens wat minder vasthouden aan hoe we het altijd hebben geregeld. Waarom maken we van de B-categorie binnen het seniorenvoetbal niet gewoon weekendvoetbal? Geen verplichte zaterdag of zondag, maar de mogelijkheid voor verenigingen en teams om zelf te bepalen wanneer ze hun wedstrijden willen spelen.
De ene vereniging speelt het liefst op zaterdagmiddag, terwijl een andere vereniging juist op zondagmorgen of zondagmiddag voldoende spelers bij elkaar kan krijgen. Waarom zouden we die verschillen niet accepteren? Het gaat tenslotte om amateurvoetbal. Voetballers die in hun vrije tijd een balletje willen trappen, niet om professionals die hun volledige agenda rondom het voetbal moeten inrichten.
Natuurlijk zal dat organisatorisch de nodige uitdagingen opleveren. Wedstrijdschema's moeten anders worden ingericht, accommodaties moeten beschikbaar zijn en tegenstanders moeten het met elkaar eens worden over een speelmoment. Maar is dat werkelijk een groter probleem dan de huidige situatie, waarin wedstrijden steeds vaker worden afgelast en de KNVB zich mag buigen over de vraag of een duel niet administratief is afgehandeld.
Bovendien zou het de verenigingen meer verantwoordelijkheid geven. Teams weten zelf vaak het beste wanneer ze voldoende spelers beschikbaar hebben. Laat ze daar dan ook gebruik van maken. Spreek onderling een datum en tijd af, binnen de kaders van de competitie, en zorg ervoor dat er daadwerkelijk gevoetbald kan worden.
Misschien moeten we ook eens af van het idee dat voetbal altijd moet wijken voor alles wat zich buiten het veld afspeelt. Voetbal is immers ook een sociale activiteit. Voor veel senioren is de zaterdagmiddag op het voetbalveld een belangrijk onderdeel van hun week. Het contact met ploeggenoten, de wedstrijd, de derde helft en het gevoel ergens bij te horen. Dat verdwijnt langzaam wanneer het steeds moeilijker wordt om überhaupt elf spelers op de been te krijgen.
Begrijp me goed, niemand hoeft zijn gezin, familie of andere sociale activiteiten opzij te zetten voor een potje voetbal in de vijfde of zesde klasse. Dat zou ook een verkeerde gedachte zijn.
En als dat de werkelijkheid is, moeten we ons daar als amateurvoetbal ook naar gaan gedragen.
Toen ik de woorden van mijn gesprekspartner vanochtend hoorde over andere activiteiten die voorrang krijgen, dacht ik eerst: daar zit wat in. Maar toen ik later nadacht om de B-categorie om te vormen tot weekendvoetbal, dacht ik waarom ook niet?
Een grotere bende dan het op sommige momenten nu al is, kan het bijna niet worden. Misschien moeten we daarom juist eens durven loslaten wat we jarenlang als vanzelfsprekend hebben beschouwd.
Laat teams zelf bepalen wanneer ze willen voetballen. Op zaterdag, op zondag of op een ander geschikt moment in het weekend. Geef het amateurvoetbal maar ruimte en vooral: geef voetballers de mogelijkheid om daadwerkelijk te voetballen. Want uiteindelijk is dat toch waarvoor we ooit aan deze sport zijn begonnen?