Mijn gesprekspartner snapte er helemaal niets van. En eerlijk gezegd kon ik hem alleen maar gelijk geven. ‘Onze tegenstander heeft afgezegd. Ziekte in het team. Maar het andere team van diezelfde club komt uit in dezelfde B-categorie en speelt voor ons duel aan en ook thuis. Waarom help je elkaar dan niet gewoon even?’


                                                                                 
Een simpele vraag, zou je zeggen. Eentje waarop het antwoord eigenlijk net zo simpel zou moeten zijn. Natuurlijk help je elkaar! Je bent toch lid van dezelfde vereniging? Of is dat tegenwoordig allemaal anders geregeld en bestaat een voetbalclub inmiddels uit een verzameling afzonderlijke eilandjes die toevallig onder dezelfde clubnaam spelen?

De opmerking bleef bij mij hangen. Niet omdat het zo'n ingewikkeld verhaal was, maar juist omdat ik er eigenlijk helemaal niet over hoefde na te denken. Het deed mij onmiddellijk denken aan een gesprek dat ik vorige week met mijn kleinzoon Morris had.

Morris vertelde dat hij als speler van 010-1 had meegespeeld met O11-3 van VSV Velserbroek. Daar was een speler ziek geworden en was er dus een probleem met de personele bezetting. Wat gebeurde er? Morris werd gevraagd om bij een ander team mee te doen nadat hij al met zijn eigen team had gespeeld. Geen ingewikkelde discussies, er was een probleem en dat werd opgelost door elkaar te helpen. Zo simpel kan voetbal dus zijn! Zijn verhaal bracht mij vervolgens terug naar mijn eigen jeugdjaren, toen ik bij Eenrum voetbalde. Ook daar was het heel gewoon dat je een ander team hielp wanneer er problemen waren met de bezetting. Je speelde misschien normaal gesproken in een ander elftal, maar als de nood aan de man was, werd er een beroep op je gedaan. En daar werd eigenlijk nooit moeilijk over gedaan.

Waarom niet? Omdat je lid was van de vereniging. Niet uitsluitend van dat ene team waarin je op zaterdag je wedstrijden speelde, maar van de hele club. Je voelde je verantwoordelijk voor elkaar en begreep dat een vereniging alleen kan functioneren wanneer leden bereid zijn iets voor elkaar te betekenen. Dat noemden we vroeger gewoon clubgevoel.

Tegenwoordig lijkt dat begrip op sommige plekken behoorlijk onder druk te staan. Het eigen team staat voorop, de eigen competitie is belangrijk en de eigen wedstrijd moet vooral doorgaan. Maar zodra er ergens binnen de vereniging een probleem ontstaat, lijkt de bereidheid om elkaar te helpen soms ver te zoeken. En dat vind ik een zorgelijke en rare ontwikkeling.

Want wat is een voetbalvereniging eigenlijk nog waard wanneer de onderlinge verbondenheid ontbreekt? Wanneer spelers alleen maar verantwoordelijkheid voelen voor hun eigen elftal en niet voor de vereniging waarvan ze allemaal lid zijn? Dan kun je nog zulke mooie accommodatie hebben, een prachtig clubgebouw neerzetten maar dan ontbreekt er toch iets wezenlijks. Het clubgevoel

Ik ben vervolgens eens wat gaan rondkijken op www.voetbal.nl. Gewoon uit nieuwsgierigheid. Beide teams, waar de een ‘ziek’ van is, spelen dit seizoen in de B-categorie en komen uit in de zesde klasse. Na vijf wedstrijden heeft het ene team vijf punten verzameld, terwijl het andere team nog altijd op nul punten staat.

Laten we eerlijk zijn: we hebben het hier niet over twee elftallen die strijden om promotie naar de top van het amateurvoetbal. Ook niet over teams waarin ieder punt van levensbelang is voor een kampioenschap of een plaats in de nacompetitie. Het gaat om voetbal in de onderste regionen van het amateurvoetbal, een niveau dat het Walking Football ternauwernood is ontstegen. En juist daarom begrijp ik de afgelasting van het ‘zieke’ team nog minder.

Natuurlijk, ook in de zesde klasse wil je wedstrijden winnen. Iedere speler wil graag voetballen en niemand vindt het leuk om een wedstrijd af te zeggen. Maar waar zijn we in vredesnaam mee bezig wanneer een vereniging niet eens in staat is om binnen de eigen gelederen een oplossing te vinden voor een probleem met de personele bezetting?

Het gaat mij daarbij niet eens om de vraag of het andere team toevallig een paar spelers kon missen. Misschien waren er praktische bezwaren, misschien waren er andere omstandigheden. Dat weet ik allemaal niet. Maar de eerste gedachte zou toch moeten zijn: kunnen we dit probleem samen oplossen? Dat is namelijk precies waar een vereniging voor staat. Samen de schouders eronder zetten.

En voordat iemand begint over competitiebelangen, spelerspassen, leeftijdsgrenzen of andere reglementaire bepalingen: natuurlijk moeten de regels worden nageleefd. Daar gaat het mij niet om. Als het binnen de geldende regels mogelijk is om spelers uit een ander team in te zetten, moet je die mogelijkheid toch op zijn minst onderzoeken maar wat in dit geval helemaal niet aan de orde was.

Morris begreep dat kennelijk zonder dat iemand hem eerst een verhaal over verenigingscultuur hoefde te vertellen. Hij hielp een ander team omdat daar iemand nodig was. Punt. En ik deed vroeger bij Eenrum precies hetzelfde.

Misschien ben ik ouderwets. Dat zal best. Misschien denk ik nog te veel vanuit de gedachte dat een voetbalvereniging een vereniging is waarin je iets voor elkaar over hebt. Maar als dat ouderwets is, dan zou ik zeggen: laten we dat ouderwetse gedachtegoed vooral weer eens van stal halen.

Want we moeten niet vergeten dat de jeugd van tegenwoordig niet alleen leert voetballen bij een vereniging. Ze leren er ook samenwerken, rekening houden met elkaar, verantwoordelijkheid nemen en onderdeel zijn van een groter geheel. En wat ik mijn voetballende kleinzoons ook zeker uit zal leggen wanneer er een vraag komt

Wan wat voor boodschap geef je jonge voetballers mee wanneer ze uitsluitend leren dat hun eigen team belangrijk is? Dat een probleem bij een ander elftal niet hun probleem is? Dat ze vooral moeten zorgen dat hun eigen wedstrijd doorgaat en dat de rest van de vereniging het verder zelf maar uitzoekt? Dat is toch niet de verenigingsgedachte waarmee we kinderen enthousiast willen maken voor het voetbal?

Een speler die een ander team helpt, verliest daarmee niet zijn eigen identiteit als voetballer. Integendeel. Hij laat zien dat hij begrijpt wat het betekent om lid te zijn van een vereniging. En wie weet staat datzelfde team een paar weken later klaar om hem te helpen wanneer zijn eigen elftal met een tekort aan spelers zit. Zo bouw je aan een club. Niet met mooie woorden, maar met daden.

Mijn gesprekspartner stelde een heel eenvoudige vraag: waarom helpen die twee teams elkaar niet gewoon even? Ik heb daar eigenlijk maar één antwoord op. Omdat het clubgevoel blijkbaar niet overal meer vanzelfsprekend is. En dat is misschien nog wel het grootste verlies.

Want Morris liet vorige week zien dat het nog steeds kan. Net zoals wij dat vroeger bij Eenrum deden. Gewoon een speler beschikbaar stellen wanneer een ander team in de problemen zit. Niet omdat het moet, niet omdat er iets tegenover staat, maar omdat je samen één vereniging vormt.

Dus aan alle clubs waar de onderlinge verbondenheid langzaam lijkt te verdwijnen, zou ik willen zeggen: kijk eens wat vaker over de grenzen van je eigen elftal heen. Een voetbalclub is namelijk geen verzameling losse teams. Het is één vereniging, met spelers die allemaal hetzelfde clubshirt dragen en dezelfde clubkleuren vertegenwoordigen. En wie alleen maar lid is van zijn eigen team, heeft misschien nog niet helemaal begrepen wat het betekent om lid te zijn van een voetbalclub.

Morris begreep het in ieder geval wel.. Zijn opa vroeger ook.