Kampioenen moeten promoveren. Punt. Het klinkt bijna te simpel om op te schrijven. Wie bovenaan eindigt, is de beste van zijn competitie en hoort een stapje hoger te zetten. Zo werkt sport. Zo werkt competitie. Je wordt kampioen omdat je beter bent dan de rest en de beloning daarvoor is promotie. Tenminste, zo zou het moeten werken. .



Want ergens diep in de spelonken van het Nederlandse amateurvoetbal, in de krochten die we ook wel de B-categorie noemen, gelden kennelijk andere wetten. Daar kun je kampioen worden, de champagne ontkurken, een rondje over het veld maken, op de platte kar door het dorp ,de foto’s op sociale media zetten en vervolgens het seizoen erna doodleuk opnieuw tegen dezelfde tegenstanders voetballen. Welkom in de wondere wereld van de KNVB.

Het was mij al opgevallen dat ploegen die in het seizoen 2025-2026 kampioen waren geworden in de zesde klasse, dit seizoen opnieuw in de zesde klasse zijn ingedeeld. Eerst dacht ik nog dat ik het verkeerd zag. Misschien was er een bijzondere reden. Misschien waren er te weinig plekken in de vijfde klasse. Misschien had ik ergens een bericht gemist. Maar nee. Mijn vermoeden werd deze week bevestigd door iemand die er rechtstreeks bij betrokken is. En die baalde daar oprecht van.

Niet omdat hij dacht dat zijn ploeg nu ineens fluitend kampioen zou worden. Ook niet omdat hij bang was dat er geen uitdaging meer zou zijn. Nee, hij vond het simpelweg raar. En daar heeft hij groot gelijk in. Want wat is er nou vreemder dan een kampioen die niet promoveert? We hebben het hier niet over een ploeg die als laatste eindigt en vervolgens vraagt of hij misschien een klasse lager mag spelen. We hebben het niet over een team dat door een hele serie bijzondere omstandigheden ergens terechtkomt waar het eigenlijk niet thuishoort.

Nee, we hebben het over een kampioen. Een ploeg die gedurende een seizoen beter is geweest dan de rest. Een ploeg die de meeste punten heeft verzameld. Een ploeg die de meeste wedstrijden heeft gewonnen. Een ploeg die aan het einde van de rit bovenaan staat. En vervolgens zegt het systeem: gefeliciteerd, maar blijf vooral lekker waar je zit. Dat is toch geen competitie meer?

Sterker nog: het maakt een kampioenschap in de B-categorie bijna tot een soort vrijblijvend personeelsfeestje. Leuk voor de foto, leuk voor de kantine maar sportief gezien stelt het geen kloten voor. Want wat is de waarde van een titel als er geen sportieve consequentie aan verbonden is? Je kunt vandaag kampioen worden en morgen besluiten dat je eigenlijk helemaal niet hoeft te promoveren. Prima. Vervolgens begin je een paar maanden later aan een nieuwe competitie waarin je opnieuw tegenover dezelfde tegenstanders staat. En als je die tegenstanders vervolgens weer met grote cijfers van het veld speelt, mag je aan het einde van het seizoen opnieuw een kampioenfeestje organiseren. Gefeliciteerd. En volgend jaar weer? Het bizarre is dat er zijn die dit blijkbaar normaal zijn gaan vinden.

Ergens onderweg hebben we bedacht dat een kampioen zelf maar moet kunnen bepalen wat hij met zijn kampioenschap doet. Wil je promoveren? Prima. Wil je blijven zitten? Ook prima. Wil je misschien liever een andere competitie? Zoek het lekker uit. Maar waarom hebben we dan nog competities?

De KNVB zou juist een heldere piramide moeten organiseren. Een structuur waarin prestaties gevolgen hebben. Wie bovenaan eindigt, gaat omhoog. Wie onderaan eindigt, gaat omlaag. En ja, natuurlijk zijn er uitzonderingen. Natuurlijk kunnen er situaties zijn waarin een vereniging om gegronde redenen niet kan of wil promoveren. Maar uitzonderingen zouden uitzonderingen moeten zijn. Niet de regel.

Nu lijkt het soms alsof het sportieve resultaat ondergeschikt is gemaakt aan de wensenlijstjes van verenigingen/teams. En daarmee haal je precies datgene uit het amateurvoetbal wat het nog zo leuk maakt: de sportieve strijd. Want waarom zou een elftal alles geven om kampioen te worden als de beloning uiteindelijk bestaat uit een beker, een paar medailles, en lekker in dezelfde klasse blijven voetballen ?

Waarom zou een ploeg die net achter de kampioen eindigt genoegen moeten nemen met de tweede plaats, terwijl de kampioen zelf mag besluiten dat hij de promotie niet nodig vindt? Dat wringt. En vooral in de lagere klassen wringt het enorm.

Daar zijn de verschillen tussen ploegen soms al groot genoeg. Als een sterke ploeg jarenlang in dezelfde klasse blijft hangen, omdat promoveren kennelijk geen verplichting is, wordt de competitie een soort herhalingsoefening. Dezelfde tegenstanders, dezelfde uitslagen, dezelfde wedstrijden en uiteindelijk mogelijk weer dezelfde kampioen. Voor de tegenstanders is dat ook niet bepaald een feest.

Je probeert een competitie te winnen waarin de beste ploeg van het vorige seizoen gewoon weer meedoet. Vervolgens blijkt die ploeg opnieuw een maatje te groot en kun je na een jaar weer opnieuw beginnen. Dat heeft weinig met een gezonde competitieopbouw te maken. Dus KNVB, maak het simpel. Kampioen van de zesde klasse? Naar de vijfde klasse. Kampioen van de vijfde? Naar de vierde. Niet ingewikkelder maken dan het is. En voor de kampioenen zelf heb ik ook nog een boodschap. Stop met het behandelen van promotie als een cadeautje dat je alleen aanneemt als het toevallig goed uitkomt. Je hebt de competitie gewonnen. Je hebt daarmee sportief gezien bewezen dat je klaar bent voor een volgende stap. Ga die uitdaging dan ook aan. Natuurlijk begrijp ik dat er praktische problemen kunnen zijn. Te weinig spelers, reistijd, gebrek aan vrijwilligers, beperkte accommodatie of andere organisatorische redenen kunnen een rol spelen. Daar moet ruimte voor zijn. Maar laten we alsjeblieft ophouden met het romantiseren van het idee dat een kampioenschap alleen maar een feestje is en dat het sportieve gevolg niet belangrijk is. Een kampioen hoort omhoog te gaan. Dat is geen straf. Dat is geen cadeautje. Dat is de consequentie van winnen. En misschien wordt het tijd dat we in het amateurvoetbal weer eens durven zeggen dat sportieve prestaties ergens toe moeten leiden. Want anders kunnen we net zo goed stoppen met promoveren, degraderen en kampioenschappen. Dan maken we er in de B-categorie gewoon een gezelligheidscompetitie van. Iedereen mag blijven waar hij zit. En wie toevallig bovenaan eindigt, krijgt een beker. Maar noem het dan vooral geen competitie. Kampioenen moeten promoveren. Zo moeilijk kan het toch niet zijn?