Vastgezette spelers? Een hoop gebrul maar geen actie.

Geschreven door Johan Staal op . Geplaatst in Columns

Vastgezette spelers. Het is zo’n term waar iedereen in het amateurvoetbal direct van begrijpt wat ermee bedoeld wordt, maar waar tegelijkertijd opvallend weinig naar gehandeld wordt. Regels zijn er genoeg, de sancties zijn helder, de communicatie is glashelder en toch gebeurt het wekelijks. Alsof het een natuurwet is geworden: zodra het seizoen richting april en mei kruipt, verdwijnen principes en verschijnen er plots “versterkingen” in elftallen waar ze niets te zoeken hebben..

johan 1
Het begint vaak onschuldig. Een wedstrijd wordt afgelast, een team komt spelers tekort, er is “even” hulp nodig. Prima, zou je zeggen. Amateurvoetbal draait tenslotte ook om meedenken en elkaar helpen. Maar daar ligt precies de grens waar het misgaat: het blijft zelden bij incidentele noodhulp. Wat je ziet, is structureel misbruik van regels die juist bedoeld zijn om competitievervalsing tegen te gaan.

De B-categorie is in theorie de plek waar flexibiliteit mag bestaan. Waar plezier een grotere rol spelen dan het resultaat. Maar wie de uitslagen en opstellingen een beetje volgt, ziet dat die categorie steeds vaker wordt misbruikt als achterdeur voor prestatiedruk. Teams die aan het begin van het seizoen nauwelijks een elftal op papier krijgen, staan in april ineens met halve eerste elftallen binnen de lijnen. Toeval? Natuurlijk niet. Het probleem is niet dat het gebeurt. Het probleem is dat het openlijk gebeurt ,zonder enige consequentie.

Iedereen kent de regels. Een speler die is “vastgespeeld” in een hoger team, mag niet zomaar in een lager elftal uitkomen. Doet een vereniging dat wel, dan zijn de gevolgen duidelijk: puntenaftrek, een reglementaire nederlaag en mogelijk een boete. Dat zijn geen vrijblijvende richtlijnen, dat zijn harde sancties. Tenminste, op papier.

Want laten we eerlijk zijn: hoe vaak hoor je dat een team daadwerkelijk wordt gestraft? Hoe vaak zie je dat een uitslag wordt omgezet omdat er een niet-speelgerechtigde speler heeft meegedaan? Hoe vaak wordt er echt ingegrepen? Het antwoord is simpel: zelden tot nooit. En dat is precies waarom het probleem blijft bestaan.

Zolang overtredingen geen gevolgen hebben, worden ze geen uitzondering maar beleid. Clubs weten dondersgoed wat ze doen. Trainers weten het, spelers weten het, tegenstanders weten het. Er wordt over gesproken langs de lijn, in de kantine en in appgroepen. Iedereen moppert, iedereen ergert zich, maar niemand ziet actie. En dus verandert er niets.Sterker nog: het werkt als een perverse prikkel. Clubs die zich wél aan de regels houden, zijn er niet veel, zijn de dupe. Zij leveren punten in tegen teams die zich versterken met spelers die daar simpelweg niet mogen staan. Eerlijkheid wordt bestraft, opportunisme beloond. Dat is de omgekeerde wereld.

En dan krijg je dus situaties waarin iemand voor niets naar een sportpark rijdt, omdat een wedstrijd niet doorgaat terwijl die wel op de app staat. Of erger: wedstrijden die gespeeld worden onder valse voorwaarden. Want laten we het beestje bij de naam noemen: het opstellen van vastgespeelde spelers is geen grijs gebied, het is gewoon competitievervalsing.

Het argument dat vaak wordt gebruikt,“we hadden niet genoeg spelers”, houdt geen stand. Dat probleem speelt namelijk bij vrijwel iedere vereniging. Het verschil is dat de ene club ervoor kiest om creatief binnen de regels te blijven, terwijl de andere club de regels simpelweg negeert.

De bond heeft de regels opgesteld met een duidelijke bedoeling: een eerlijke competitie waar teams op basis van hun eigen selectie presteren. Niet op basis van wie er toevallig beschikbaar is uit een hoger elftal omdat ze daar een vrij weekend hebben. Zodra dat principe verdwijnt, verliest de competitie zijn geloofwaardigheid.

Wat resteert, is schijn. Met een competitie waarin uitslagen niet meer betrouwbaar zijn. Waar standen vertekend zijn. Waar teams die zich netjes gedragen worden benadeeld. En waar de handhaving van regels ontbreekt, ondanks dat de middelen er zijn.

Want laten we niet doen alsof het onmogelijk is om dit te controleren. Opstellingen worden ingevoerd, spelerspassen zijn digitaal, alles is inzichtelijk. Het is geen kwestie van onvermogen, maar van prioriteit. Blijkbaar is de bereidheid om daadwerkelijk op te treden kleiner dan de behoefte om het probleem op te lossen.

En dat is misschien nog wel het meest frustrerende.

Want het amateurvoetbal draait op vrijwilligers, op passie, op eerlijk spel. Mensen staan langs de lijn in weer en wind, steken er tijd en energie in, rijden stad en land af voor hun club. Die verdienen een competitie die klopt. Geen systeem waarin regels vrijblijvend zijn en overtredingen zonder gevolgen blijven. Het liedje “geen woorden maar daden” wordt vaak als slogan gebruikt, maar in dit geval lijkt het eerder omgekeerd: een hoop woorden, en nul daden.

Als de bond serieus is over haar eigen reglementen, dan is er maar één oplossing: handhaven. Consequent, zichtbaar en zonder uitzonderingen. Iedere overtreding moet leiden tot de sanctie die ervoor staat. Geen waarschuwingen, geen gedoogbeleid, geen wegkijken. Want alleen dan verandert er iets. Tot die tijd blijft het wat het nu is: een waardeloze categorie waarin iedereen weet wat er gebeurt, maar niemand ingrijpt. Waar regels bestaan om genegeerd te worden. En waar eerlijkheid steeds verder naar de achtergrond verdwijnt. Een hoop gebrul, maar geen actie. En dat is misschien nog wel de grootste nederlaag van allemaal.