Dit was weer een weekend met grote contrasten binnen het scheidsrechterskorps

Ieder weekend wanneer je ergens langs de lijn staat, maak je dingen mee waar je je over verbaast of, en dat is misschien nog wel erger,waarvan je denkt: dit zou eigenlijk niet moeten gebeuren. Het voetbal op amateurniveau is prachtig, puur en vaak hartverwarmend, maar tegelijkertijd zie je ook ontwikkelingen die zorgen baren.



Een van die ontwikkelingen is het groeiende tekort aan scheidsrechters. Binnen de KNVB is dit probleem al langer bekend, maar de gevolgen beginnen nu steeds zichtbaarder te worden. Het is niet langer een ver-van-je-bed-show; het speelt zich inmiddels gewoon af op de velden waar wij elk weekend staan. En als er niet snel iets verandert, dreigt het probleem alleen maar groter te worden. Het gevolg laat zich raden. Vooral in de lagere klassen, en zeker in de vijfde klasse, wordt het steeds lastiger om wedstrijden te voorzien van een neutrale scheidsrechter. De kans is groot dat clubs steeds vaker zelf iemand moeten leveren om een wedstrijd te leiden. Een clubscheidsrechter dus. Begrijpelijk, want nood breekt wet, maar ideaal is het allerminst. Neutraliteit komt onder druk te staan en de kans op discussies neemt toe.

Toch zie je ook positieve kanten. De laatste tijd verschijnen er steeds vaker nieuwe gezichten op de velden. Mensen die de stap durven te zetten om een fluit ter hand te nemen. Dat verdient respect, want het is geen makkelijke taak. Je staat er alleen voor, moet beslissingen nemen in een split second en krijgt vrijwel altijd commentaar, ongeacht wat je doet. Dat er nieuwe scheidsrechters bijkomen is dus zonder meer een goede zaak. Maar, en dat is de keerzijde, niet iedereen is geschikt om een wedstrijd in goede banen te leiden. En juist daar zit het grote contrast.

Afgelopen zaterdag was ik bij de wedstrijd in Zeerijp. Daar floot Hans Bulthuis het duel tussen De Fivel en Noordwolde. Een scheidsrechter die ik al jaren tegenkom en die staat voor rust, duidelijkheid en ervaring. Hans floot de wedstrijd op zijn eigen, herkenbare manier. Geen overdreven gedoe, geen drang om de hoofdrol op te eisen, maar gewoon doen wat nodig is. De belangen waren groot, de spanning was voelbaar, maar dankzij zijn leiding bleef het een sportieve en beheersbare wedstrijd. Spelers accepteerden zijn beslissingen, discussies bleven beperkt en het duel werd netjes uitgespeeld.

Dat is de kracht van een goede scheidsrechter. Niet per se foutloos, want dat is niemand ,maar wel consequent, duidelijk en bovenal in staat om een wedstrijd te “lezen”. Aanvoelen wanneer je moet ingrijpen en wanneer je juist moet laten gaan. Dat is ervaring, dat is kwaliteit. Hoe anders was dat een dag later.

Bij de wedstrijd tussen Usquert en Wedde, waar ik als toeschouwer aanwezig was, stond er ogenschijnlijk weinig op het spel. Het was zo’n duel waarbij je zou verwachten dat het gemoedelijk verloopt, vergelijkbaar met een potje Walking Football bij de SV Bedum Oldstars: lekker voetballen zonder al te veel druk.

Maar niets was minder waar.

De man met de fluit slaagde erin om de wedstrijd volledig uit de hand te laten lopen. En dat is misschien nog wel het meest frustrerende: het lag niet aan de spelers, niet aan de belangen, maar puur aan de leiding. Beslissingen waren onduidelijk, inconsequent en vaak moeilijk te begrijpen. Discussies werden niet in de kiem gesmoord, maar juist aangewakkerd. Het leek soms alsof het gesprek belangrijker was dan het spel. Het resultaat was schrijnend. Twee rode kaarten, meerdere blessuregevallen en een team dat uiteindelijk nog maar met zes spelers op het veld stond. Dat is geen wedstrijd meer, dat is een ontsporing. En ja, emoties horen bij voetbal, maar dit had voorkomen kunnen worden. Sterker nog, dit had móeten worden voorkomen.

En dan denk je automatisch terug aan een dag eerder. Aan iemand als Hans Bulthuis. Aan hoe dezelfde wedstrijd onder zijn leiding waarschijnlijk een totaal ander verloop had gekend. Rustiger, eerlijker en vooral sportiever. Dat is precies waar het om draait. Natuurlijk is iedereen welkom die scheidsrechter wil worden. Het tekort is groot en elke extra fluit is in principe een stap vooruit. Maar er moeten wel grenzen zijn. Begeleiding, opleiding en misschien ook selectie zijn essentieel. Want een scheidsrechter heeft enorme invloed op het verloop van een wedstrijd.

Het verschil tussen een mooie voetbalmiddag en complete chaos kan soms in één persoon zitten. Dit weekend liet dat pijnlijk duidelijk zien. Grote contrasten, niet alleen in niveau, maar vooral in impact. En dat is iets waar over nagedacht moet worden. Want als we het amateurvoetbal leuk, eerlijk en sportief willen houden, dan begint dat toch echt bij een goede leiding op het veld en dat er zaterdag in Zeerijp wel maar een dag later in Usquert duidelijk niet.