Veel koeien vergeten dat ze kalf zijn geweest

Geschreven door Johan Staal op . Geplaatst in Columns

Veel koeien vergeten dat ze kalf zijn geweest

Soms zit de scherpte in een ogenschijnlijk simpele opmerking. Een zin die je in eerste instantie wegwuift als een grap, maar die, als je hem even laat bezinken ,precies de kern raakt. “Veel koeien vergeten dat ze kalf zijn geweest.” Het stond onder een Facebook-post van mij, en eerlijk gezegd: ik moest lachen. Niet omdat het alleen een leuke beeldspraak is, maar vooral omdat het pijnlijk waar is.


jopie 2


De context? Een artikel over een jonge voetballer, 21 jaar, talentvol, uitgesproken, en ,zoals dat gaat, onder een vergrootglas liggend. Ik gaf aan dat hij in een interview gewoon eerlijk antwoord gaf. Dat hij gelijk had. En dat ik hoop dat hij een mooie transfer maakt, al zou dat voor zijn club een flinke aderlating zijn. Niets schokkends zou je zeggen. Maar in de wereld van het voetbal, en zeker op sociale media, is nuance vaak het eerste slachtoffer.

De reacties lieten dan ook niet lang op zich wachten. Want iets positiefs zeggen over een jonge speler die zich niet altijd goed gedraagd , is voor sommigen reden om vraagtekens te zetten bij je verstand. Prima. Daar heb ik geen moeite mee. Maar juist daarom sprong die ene reactie eruit. Omdat die verder keek dan de gebruikelijke onderbuik.

Veel koeien vergeten dat ze kalf zijn geweest.

Het is een metafoor die raakt aan iets fundamenteels: het collectieve geheugenverlies van volwassen mensen als het gaat om hun eigen jeugd. Mannen en vrouwen van dertig jaar en ouder lijken soms compleet vergeten te zijn hoe het is om jong te zijn. Om fouten te maken. Om dingen te zeggen of te doen waar je later op terugkomt en van denkt: hoe kwam ik erbij om dat te zeggen of te doen?

Iedereen heeft die momenten gehad. Momenten van onbezonnenheid, van bravoure, van domme keuzes. Alleen hadden wij het geluk dat die niet eindeloos werden herhaald op televisie, en vervolgens tot op het bot werden geanalyseerd op sociale media.

Want dat is de realiteit van nu. Een jonge voetballer maakt een fout ,op of naast het veld, en binnen enkele minuten heeft ‘heel’ Nederland er een mening over. Vaak gebaseerd op een paar seconden beeld. Een fragment. Een quote. Losgetrokken uit context. En vervolgens wordt er geoordeeld. Hard. Definitief. Zonder ruimte voor groei.

Maar wie neemt nog de moeite om verder te kijken? Om een interview te lezen in plaats van alleen een kop te scannen? Om te begrijpen wat iemand bedoelt in plaats van alleen te reageren op hoe iets klinkt? Lezen vormt een beeld. En dat beeld is vaak genuanceerder dan de versie die via social media wordt verspreid.

In de interviews die ik heb mogen maken, heb ik dat keer op keer ervaren. Het verschil tussen hoe iemand wordt neergezet en wie iemand daadwerkelijk is, kan enorm zijn. Zeker bij jonge spelers, die nog volop in ontwikkeling zijn, als voetballer, maar vooral als mens.

En daar zit precies het punt. Een jongen van 21 is nog niet af. Die maakt fouten. Zegt soms dingen die niet handig zijn. Reageert emotioneel. Doet iets impulsiefs. Dat hoort erbij. Sterker nog: dat is noodzakelijk om te groeien. De kunst is niet om fouten te voorkomen, maar om ervan te leren.
Binnen een club wordt daar dagelijks aan gewerkt. Met trainers, coaches, begeleiders. Dat noemen we investeren in jezelf. Beter worden. Stap voor stap. Maar die ontwikkeling krijgt zelden de aandacht die een misstap wel krijgt.
En dus rijst de vraag: hoe waren de critici van nu zelf toen ze 21 waren? Waren zij altijd beheerst? Altijd verstandig? Altijd genuanceerd? Of waren zij zoals iedereen , ook gewoon kalveren die nog moesten leren hoe ze koe moesten worden?

Ik denk dat we het antwoord wel weten.

Het probleem is niet dat mensen een mening hebben. Dat mag. Dat hoort bij voetbal, sterker nog bij alles. Het probleem is de toon. De felheid. Het gebrek aan perspectief. Alsof een fout direct een definitief oordeel rechtvaardigt. Alsof ontwikkeling niet bestaat. Alsof iemand op zijn 21ste al “af” moet zijn.

Sociale media versterken dat. Het is een prachtig instrument , snel, direct, verbindend, maar ook genadeloos. De afstand tot de persoon over wie het gaat, maakt het makkelijk om harder te oordelen dan je in het echt ooit zou doen. En voor je het weet, ben je onderdeel van een digitale meute die vergeet dat er aan de andere kant gewoon een mens zit. Een jonge gast. Met talent. Met ambitie. Met fouten. Net als wij toen.

Daarom was ik blij met die ene opmerking. Omdat het laat zien dat er ook mensen zijn die wél relativeren. Die begrijpen dat groei tijd kost. Dat iemand niet direct afgerekend moet worden maar beoordeeld moet worden op zijn ontwikkeling. Misschien zouden we daar met z’n allen iets vaker bij stil moeten staan. Voordat we oordelen. Voordat we typen. Voordat we iemand wegzetten. Want uiteindelijk geldt voor iedereen hetzelfde: geen enkele koe is geboren als koe.

We zijn allemaal ooit kalf geweest.