De zachte landing die het voetbal niet nodig heeft
Het voetbalseizoen is na een korte winterstop weer begonnen en daarmee ook het mij verbazen. Niet het gezonde soort verbazing, maar die diepe, vermoeiende verbazing waarbij je hoofd langzaam heen en weer schudt en je denkt: dit kan toch niet waar zijn. En toch is het elke week weer raak.
Er zijn waarschijnlijk genoeg mensen die het een kansloos tijdverdrijf vinden. Maar met het speuren naar nieuwtjes uit het amateurvoetbal ,en soms net even buiten de lijnen kleuren met een uitstapje naar het betaald voetbal, weet mijn dagen, naast het sporten en het wandelen met Bietsj, weet ik mijn dagen prima te vullen. Het houdt me scherp, betrokken en vooral kritisch. Want wie goed leest, ziet ontwikkelingen die steeds normaler lijken te worden, maar waarvan je je hardop moet afvragen of hier wel de juiste afslag is genomen.
Zo stuitte ik onlangs op een clubsite op een artikel dat bij mij vooral voor gefronste wenkbrauwen zorgde. De club in kwestie liet trots weten dat zij met ingang van het seizoen 2026-2027 zou starten met een O23-team, zowel in prestatie- als recreatiesfeer. De motivatie: veel jonge spelers beschikken op 18- en 19-jarige leeftijd al over voldoende kwaliteiten om onder leeftijdgenoten een belangrijke rol te spelen. Tegelijkertijd zou de stap van O19 naar de senioren de afgelopen jaren te groot zijn gebleken, waardoor talentvolle jeugdspelers vroegtijdig afhaken.
Ik moest het twee keer lezen. En eerlijk is eerlijk: ik begreep er niets van. In mijn beleving ben je tot je achttiende jeugdspeler. Daarna begint het seniorenvoetbal. Punt. Heb je talent, mentaliteit en een lichaam dat het aankan, dan maak je die stap misschien eerder. Heb je dat (nog) niet, dan moet je harder werken. Dat was altijd de logica. Dat was ook precies wat het seniorenvoetbal onderscheidde van de jeugd: harder, sneller, slimmer, minder vergevingsgezind. Maar blijkbaar is die overgang tegenwoordig te groot. En in plaats van ons af te vragen waarom die kloof zo enorm voelt, creëren we er een tussenstation bij. Een veilige zone. Een zachte landing.
En daar wringt het.
Wat ik mis in dit hele verhaal, is precies datgene wat in de onderbouw steeds minder lijkt te worden gekweekt: mentale weerbaarheid. Leren omgaan met teleurstellingen. Leren dat je niet altijd meteen mee mag doen. Leren dat je soms op de bank zit. Dat zijn geen leuke lessen, maar wel essentiële. Het hoofdstuk ‘leren omgaan met tegenslagen’ lijkt structureel overgeslagen te worden. Natuurlijk, de stap naar het seniorenvoetbal is groot. Dat is hij altijd al geweest. Maar hij wordt niet kleiner door spelers tot hun 23e in een jeugdachtige omgeving te houden. Sterker nog: je verplaatst het probleem. Want wat gebeurt er als iemand tot zijn 23e als jeugdspeler wordt behandeld en daarna ‘opeens’ bij de grote mannen moet aansluiten? Dan is de schok misschien nog wel groter. Je bent dan fysiek allang een volwassen man. Vaak al vijf jaar. Maar mentaal heb je nooit écht hoeven vechten voor je plek. Het voetbal zit vol verhalen van spelers die het nét niet redden. Dat is niet nieuw en dat zal ook nooit veranderen. Niet iedereen haalt het eerste elftal. Niet iedereen speelt selectievoetbal. En dat is helemaal niet erg. Maar we moeten oppassen dat we falen niet gaan zien als iets wat koste wat kost vermeden moet worden.
Want falen hoort erbij.
Wie goed genoeg is, komt bovendrijven. Wie écht wil, bijt zich vast. En wie eerder afhaakt omdat het niveau, de hardheid of de cultuur van het seniorenvoetbal tegenvalt, had misschien simpelweg niet de mentaliteit om alles te geven om zo hoog mogelijk te voetballen. Dat klinkt hard, maar voetballen in een 1e elftal is nu eenmaal geen recht. Het is een voorrecht dat je moet verdienen.
Natuurlijk zullen er genoeg mensen zijn die dit een geweldig idee vinden. Die het zien als bescherming van talent. Als modern beleid. Als zorg voor de jeugd. En dat mag. Maar ik hoor daar niet bij. In mijn ogen wordt het voetbal hier niet sterker van, maar zachter. En zachter is zelden beter. Laat jeugd jeugd zijn. Laat senioren senioren zijn. En laat spelers leren dat groei niet altijd comfortabel is. Soms is het koud, soms is het oneerlijk en soms doet het pijn. Maar juist daar ontstaat karakter. En op karakter, zo leert de geschiedenis ons, worden er heel veel wedstrijden gewonnen.
Er zijn waarschijnlijk genoeg mensen die het een kansloos tijdverdrijf vinden. Maar met het speuren naar nieuwtjes uit het amateurvoetbal ,en soms net even buiten de lijnen kleuren met een uitstapje naar het betaald voetbal, weet mijn dagen, naast het sporten en het wandelen met Bietsj, weet ik mijn dagen prima te vullen. Het houdt me scherp, betrokken en vooral kritisch. Want wie goed leest, ziet ontwikkelingen die steeds normaler lijken te worden, maar waarvan je je hardop moet afvragen of hier wel de juiste afslag is genomen.
Zo stuitte ik onlangs op een clubsite op een artikel dat bij mij vooral voor gefronste wenkbrauwen zorgde. De club in kwestie liet trots weten dat zij met ingang van het seizoen 2026-2027 zou starten met een O23-team, zowel in prestatie- als recreatiesfeer. De motivatie: veel jonge spelers beschikken op 18- en 19-jarige leeftijd al over voldoende kwaliteiten om onder leeftijdgenoten een belangrijke rol te spelen. Tegelijkertijd zou de stap van O19 naar de senioren de afgelopen jaren te groot zijn gebleken, waardoor talentvolle jeugdspelers vroegtijdig afhaken.
Ik moest het twee keer lezen. En eerlijk is eerlijk: ik begreep er niets van. In mijn beleving ben je tot je achttiende jeugdspeler. Daarna begint het seniorenvoetbal. Punt. Heb je talent, mentaliteit en een lichaam dat het aankan, dan maak je die stap misschien eerder. Heb je dat (nog) niet, dan moet je harder werken. Dat was altijd de logica. Dat was ook precies wat het seniorenvoetbal onderscheidde van de jeugd: harder, sneller, slimmer, minder vergevingsgezind. Maar blijkbaar is die overgang tegenwoordig te groot. En in plaats van ons af te vragen waarom die kloof zo enorm voelt, creëren we er een tussenstation bij. Een veilige zone. Een zachte landing.
En daar wringt het.
Wat ik mis in dit hele verhaal, is precies datgene wat in de onderbouw steeds minder lijkt te worden gekweekt: mentale weerbaarheid. Leren omgaan met teleurstellingen. Leren dat je niet altijd meteen mee mag doen. Leren dat je soms op de bank zit. Dat zijn geen leuke lessen, maar wel essentiële. Het hoofdstuk ‘leren omgaan met tegenslagen’ lijkt structureel overgeslagen te worden. Natuurlijk, de stap naar het seniorenvoetbal is groot. Dat is hij altijd al geweest. Maar hij wordt niet kleiner door spelers tot hun 23e in een jeugdachtige omgeving te houden. Sterker nog: je verplaatst het probleem. Want wat gebeurt er als iemand tot zijn 23e als jeugdspeler wordt behandeld en daarna ‘opeens’ bij de grote mannen moet aansluiten? Dan is de schok misschien nog wel groter. Je bent dan fysiek allang een volwassen man. Vaak al vijf jaar. Maar mentaal heb je nooit écht hoeven vechten voor je plek. Het voetbal zit vol verhalen van spelers die het nét niet redden. Dat is niet nieuw en dat zal ook nooit veranderen. Niet iedereen haalt het eerste elftal. Niet iedereen speelt selectievoetbal. En dat is helemaal niet erg. Maar we moeten oppassen dat we falen niet gaan zien als iets wat koste wat kost vermeden moet worden.
Want falen hoort erbij.
Wie goed genoeg is, komt bovendrijven. Wie écht wil, bijt zich vast. En wie eerder afhaakt omdat het niveau, de hardheid of de cultuur van het seniorenvoetbal tegenvalt, had misschien simpelweg niet de mentaliteit om alles te geven om zo hoog mogelijk te voetballen. Dat klinkt hard, maar voetballen in een 1e elftal is nu eenmaal geen recht. Het is een voorrecht dat je moet verdienen.
Natuurlijk zullen er genoeg mensen zijn die dit een geweldig idee vinden. Die het zien als bescherming van talent. Als modern beleid. Als zorg voor de jeugd. En dat mag. Maar ik hoor daar niet bij. In mijn ogen wordt het voetbal hier niet sterker van, maar zachter. En zachter is zelden beter. Laat jeugd jeugd zijn. Laat senioren senioren zijn. En laat spelers leren dat groei niet altijd comfortabel is. Soms is het koud, soms is het oneerlijk en soms doet het pijn. Maar juist daar ontstaat karakter. En op karakter, zo leert de geschiedenis ons, worden er heel veel wedstrijden gewonnen.
