Jan van Dijk ( Hoofdtrainer Helmond Sport en oud-speler FC Groningen ): Bij teveel verenigingen wordt met ongeschoolde jeugdtrainers gewerkt'

Geschreven door Johan Staal op . Geplaatst in In de Dugout met...

Jan van Dijk kwam in het betaald voetbal uit voor twee clubs, FC Groningen en een jaar speelde hij voor Go Ahead Eagles. Bij de Groningers speelde hij in totaal 537 wedstrijden wat hem in die peride de titel van ‘Mister FC Groningen opleverde.
Jan van Dijk
Jan van Dijk was een voetballer die het vooral van zijn inzet moest hebben. Zijn winnaarsmentaliteit zorgde er voor dat hij al op jonge leeftijd in het eerste elftal van FC Groningen debuteerde. Dat was iets wat ik van dichtbij mee mocht maken want Jan was in die periode een van mijn collega’s bij Sporthuis Sjoerd van der Baan. Een periode waar ik nog steeds met veel plezier op terugkijk omdat het gevoel voor humor en de daar bij horende ‘gekkigheid’ mij af en toe nog weleens bepaalde anekdotes van toen aan Martine doen vertellen.
Maar onze wegen gingen op een gegeven moment uitelkaar. Jan werd full-prof en ik koos er voor om qua werkgever eens ergens anders te gaan kijken. Zo verwaterde het contact maar via de sociale media kwamen we toch weer bij elkaar terug. Weliswaar op afstand maar toch het contact was er weer en waar ik zeker van weet dat als we elkaar morgen zouden treffen het zou zijn alsof we elkaar gisteren nog hadden gezien. Vorige week vroeg ik Jan of hij als trainer van Helmond Sport wilde meewerken aan de rubriek ‘ in de Dug-out met …’. Een rubriek waarin trainers en assistent-trainers aan het woord komen of het trainersvak. Er kwam een positief antwoord uit Limburg waar Jan tegenwoordig woont en vandaar dat Jan van Dijk de derde gast is in de rubriek ‘in de Dug out met……
Jan, jij bent dit seizoen bij Helmond Sport teruggekeerd als hoofdtrainer. Daarvoor was je actief bij de amateurs van Gemert. Wat was, naast de trainingsintensiteit, het grootste verschil waar jij mee te maken kreeg:’ Het grote verschil zit voornamelijk in de eisen die je aan spelers kunt stellen. Bij amateurs, op welk niveau dat ook is, heb je met spelers te maken die het voetballen als hobby zien. Bij Helmond Sport is dat toch anders. Daar moet een speler het meer als werk zien waardoor je als trainer andere eisen kunt stellen aan spelers.”
Bert van der Meer, trainer Gorecht A2, plaatste de opmerking, als trainer moet je steeds meer people manager zijn. Deel jij zijn mening: ‘Daar ben ik het wel mee eens. Als trainer moet je dat tegenwoordig wel zijn. Als trainer heb je tegenwoordig veel meer te maken met de huidige maatschappij die (helaas) steeds meer verhard. Daarnaast speelt ook de (a) sociale media een grote rol.”
Ik hoorde laatst een opmerking, de technische basisvaardigheden van spelers gaat steeds mee achteruit. Waarop iemand anders zei, die holt zelfs achteruit. Wat is jouw mening: ‘Het klopt dat de technische en tactische vaardigheden hard achteruit gaan. De  jeugd speelt voetbal op de PC (FIFA spelletjes) i.p.v dat het gaat voetballen op straten of pleintjes. Verder wordt de jeugd, en daar moeten we onze ogen niet voor sluiten, bij veel verenigingen vaak getraind door ongeschoolde trainers.”
Als trainer hanteer jij een speelwijze die bij jouw selectie past of volg je de ‘ huisstijl die in dat geval bij Helmond Sport geldt:’ Ik laat Helmond Sport spelen in een 1-4-3-3-systeem.Dat is hier namelijk de huisstijl. Daarnaast moet mijn selectie ook in een 1-4-4-2 kunnen spelen omdat ik vind dat een team twee systemen MOET kunnen spelen.”
Hoeveel uur staan de spelers van Helmond Sport gemiddeld per week op het trainingsveld: ‘Gemiddeld staan de spelers van Helmond Sport vijftien uur per week op het trainingsveld.”
Vaak wordt er gezegd, bij veel teams mist een ‘klootzak’. Dat moet jou bekend in de oren klinken: ‘Dat klinkt mij inderdaad bekend in de oren. De zogenaamde KLOOTZAK zie je bijna niet meer en die heb je wel nodig in een team. Spelers die even verder durven gaan dan het gaatje omdat er vuur in een wedstrijd moet komen. Bij Helmond Sport hebben we die ook niet in de selectie. Dat is jammer omdat ik vind dat een spelersgroep daar altijd een paar van in de gelederen moet hebben.”
Je noemde het net al even, steeds vaker wordt een jeugdteam getraind door een goedwillende vader of moeder. Is de doodsteek voor een jeugdspeler en het totale jeugdvoetbal: ‘Trainingen vanaf de D-jeugd moeten absoluut gegeven worden door gediplomeerd kader. In de F en E-jeugd zou het eventueel nog kunnen maar zelfs daar is het niet ideaal als men maar wat aanrommelt. Maar vanaf de D-junioren, als een jeugdspeler naar een elftal gaat moeten de trainers niet alleen gediplomeerd zijn. Ze moeten ook bepaalde dingen voor kunnen doen en op tactisch gebied ook weten waar ze over praten.”
Als een amateurvereniging zijn jeugdopleiding serieus neemt moet er voor iedere speler een persoonlijk ontwikkelingsplan zijn:’ Met een persoonlijk ontwikkelingsplan moet je alleen aan de slag gaan als je daar het kader voor hebt. En dan nog is het iets waarbij het plan ook serieus benaderd wordt en er daadwerkelijk intensief mee gewerkt wordt. Ik vind het veel belangrijker dat je qua jeugdopleiding een juiste structuur neerzet en aan de slag gaat om het juiste kader te formeren. Als dat fundament namelijk niet goed is dan hoef je over een vervolg niet eens te praten.”
Ik weet dat jij het vroeger als speler niet cadeau hebt gekregen. Dan moet jij je nu soms groen en geel ergeren aan de mentaliteit van een jonge beginnende profvoetballer: ‘Dat klopt helemaal. Velen hebben een totaal verkeerde mentaliteit om te slagen als profvoetballer. Dat is echter een maatschappelijk probleem dat al bijna niet meer terug te draaien is. Investeren in jezelf werd ons vroeger met de paplepel ingegoten en dat mis ik tegenwoordig steeds meer.”
Vaak wordt gezegd dat we in Nederland ‘wereldkampioen’ rondspelen van de bal zijn. Een tikkie overdreven of kern van waarheid: ‘Rondspelen van de bal moet een middel zijn GEEN doel. Maar in Nederland zijn we er inderdaad goed in om het rondspelen van de bal als geweldig te zien waar ik dus anders over denk.”
Wat is jou doelstelling wat je dit seizoen met Helmond Sport wilt bereiken: ‘Helmond Sport heeft de laatste twaalf jaar 9x play offs gespeeld. Dat is eigenlijk voor ieder seizoen wel de doelstelling.”
Ook in het amateurvoetbal raken beleidsbepalers steeds sneller in de war en wordt na een paar nederlagen de trainer eruit gegooid. Waan van de dag of een gevolg van steeds groter wordende ‘belangen’: ‘Ik ben zelf 4x ontslagen en nergens is het daarna beter geworden. Bij twee clubs ben ik zelfs de best presterende trainer in de laatste tien jaar geweest. Dus zeg ik, waan van de dag. Wanneer een trainer bij een amateurclub eerder de laan uitgestuurd wordt is te belachelijk voor woorden.”
Wat is de valkuil waar iedere beginnende trainer inloopt: ‘De grootste valkuil voor beginnende trainers is dat ze het allemaal beter weten. Dat ze zichzelf vreselijk overschatten. Daarnaast onderschatten ze de invloeden van buitenaf. Die krachten, of je nu in het betaald of amateurvoetbal werkzaam bent maakt niet uit, zijn sterker dan je denkt. Je kunt wel denken dat je daar invloed als trainer invloed op kunt uitoefenen maar dat is echt een misvatting.”