De 'Elf' deel2: 'De laatste op bezoek bij Jan.'

Geschreven door Johan Staal op . Geplaatst in Tafel Gereserveerd

In de ‘elf van Puurvoetbalonline’ mocht Jan van Dijken niet ontbreken. Jan mocht niet ontbreken omdat ik met de ‘wandelende voetbalencyclopie uit Bedum’ bijna twee jaar een bijzondere band had die uitgroeide tot een vriendschap die ik voor altijd zal koesteren als een bijzondere die helaas veel te kort heeft geduurd.
1364478568Njan van dijken
Op 22 mei was ik op uitnodiging van de toenmalige hoofdtrainer van CVVB, René Wollerich, aanwezig bij het ereduel wat er op die dag voor de toen al ernstig zieke Jan van Dijken werd georganiseerd. Daar ontmoette ik het voetbaldier voor de eerste keer wat, zo bleek al snel, niet de laatste keer zou zijn. Een week later maakte ik namelijk het interview, http://www.puurvoetbalonline.nl/interviews , wat het begin werd van een bijzondere vriendschap. Een vriendschap met een voetbaldier waar ik vijfentwintig van de vierentwintig uren die een dag heeft over onze gezamenlijke liefde kon praten. We hebben in die periode vele gesprekken gevoerd. Via de telefoon, de sociale media, in het UMCG en niet te vergeten bij Jan thuis. De gesprekken in Bedum waren soms langer dan gepland omdat het voetbal gesprekstof voldoende opleverde. Maar er waren meer onderwerpen die tersprake kwamen wat de bezoeken aan de Kastanje 27 iedere keer weer bijzonder maakten. Doordat alles van Puurvoetbalonline bewaard blijft heb ik alles nog eens nagelezen om tot een soort van compilatie te komen van de gesprekken die we samen hebben gevoerd. Het was niet gemakkelijk om een selectie van de soms stevige uitspraken te maken. Al het geschrevene zorgde er namelijk voor dat het duidelijk werd dat het gemis er ruim twee jaar later nog steeds is. Jan was begaan met Puurvoetbalonline en daarom voor de laatste keer nog een ' Op bezoek bij Jan’

Jan ik zie dat jij geabonneerd bent op de VI. Wat trekt jou het meeste aan in de VI: ‘De columns van Nico Dijkshoorn en Johan Derksen. Dijkshoorn is briljant omdat hij met zijn scherpe pen iemand tot op het bot kan beledigen maar daar nooit echt last mee krijgt. Dat betekent dat er een kern van waarheid in zit in wat hij schrijft. Dat noem ik geniaal. Johan Derksen waardeer ik ook maar anders. Derksen heeft niet de pen van Dijkshoorn maar is geweldig met zijn columns over oud-voetballers. Ik weet zeker dat Derksen alles zou vertellen wat hij weet hij schathemelrijk zou worden. Als hij dat via een boek openbaar zou maken stond de voetbalwereld in lichterlaaie. "Het siert hem dat hij dat niet doet.”
Iets totaal anders, wat vindt jij van het circus wat er op dit moment gaande is bij Ajax waar Steven ten Have in de clinch ligt met Johan Cruyff. Voor wie kies jij partij: ‘ Ik was altijd al een Cruyff-adept maar wordt dat steeds meer. Wat daar in Amsterdam gebeurd is dat Steven ten Have puur op de man speelt. Cruyff spreekt kleedkamertaal wat ten Have nooit zal begrijpen. In een kleedkamer, en dat weten wij allebei, komen termen als rooie, schele, blinde en kale veelvuldig voor. Daar wordt echter niets persoonlijks mee bedoeld. Dat weet iedere voetballer, wat in het heetst van de strijd gezegd wordt is na afloop tijdens de derde helft snel weer vergeten. Maar als je, zoals Steven ten Have, die taal niet spreekt heb je een probleem. Ik ben het niet altijd met Johan Derksen eens maar hij heeft gelijk als hij zegt dat Cruyff een ongeleid projectiel is waar je de bijsluiter van moet lezen. Dat had Steven ten Have ook moeten doen.”
Wat dat betreft zit de voetbalwereld raar in elkaar. Dat heb ik ook weleens met trainers die zeggen dat ze nooit hoeven te solliciteren. Geloof jij dat: ‘ Dat hoor ik ook weleens. Wat ik dan bijzonder vind is dat het steeds dezelfde trainers die nooit hoeven te solliciteren. Ik geloof niet in sprookjes en daar vallen dit soort verhalen onder.”
Ik krijg wel steeds meer het idee dat trainers het niet erg vinden om een tijdje in de auto te zitten om bij een club aan de slag te gaan: ‘Dat klopt. Ik denk dat sommigen dat wel plezierig vinden. Even wat afstand nemen want vergis je niet ,ook in het amateurvoetbal neemt de hectiek nog steeds toe. Vooral bij de grotere clubs, zoals in de topklasse, is het na drie achtereenvolgende nederlagen vaak al circus.’
Hoe kijk jij aan tegen de stelling, als trainer is feeling met je groep belangrijker dan welk diploma dan ook: ‘Helemaal mee eens. Je moet als trainer absoluut feeling met een groep hebben. Dat had ik bijvoorbeeld ook bij  Omlandia waar ik ook het damesteam trainde. Bij een damesteam gaat het anders dan bij jeugd en senioren. Daar moet je als trainer mee leren omgaan anders ben je echt kansloos.”
Jij hebt iets met Amerika: ‘Amerika is een land waar men sport bedrijft om te winnen. Amerikanen hebben een trainingsijver die ongekend is. Ik ben acht keer in Amerika geweest om daar tijdens zomerkampen trainingen te verzorgen. Daar heb ik geweldig van genoten en mijn wens is om daar nog een keer terug te keren.”
Je hebt het over de mentaliteit van de Amerikanen. Ga jij mee in de stelling dat iedere ploeg een paar ‘boeven’ in een team nodig heeft: ’Absoluut. Een mooi voorbeeld is het beslissingsduel wat CVVB op 29 mei 2010 in Norg tegen Heerenveense Boys speelde. In dat duel verbouwde Pieter van der Zee de Dug out van de Friezen wat de kentering in de wedstrijd werd. Bij Heerenveense Boys werden ze helemaal gek en vervolgens sloeg de vlam in de pan. In plaats dat ze het duel rustig uitspeelden deden ze dat anders. Ze lieten CVVB weer in de wedstrijd komen waar Van der Zee ‘schuldig’ aan was. Dat soort ‘boeven’ zie je steeds minder ondanks dat een team ze gewoon nodig heeft.”
De trainerscarrousel: ‘ Totale gekte is het eerste wat je te binnenschiet. Vroeger werd er in december gesproken over een contractverlenging maar tegenwoordig begint dat in oktober al. Ik kan mij dat voorstellen als club en trainer al langer samenwerken en beide tevreden zijn over de samenwerking. Maar ook als een trainer aan zijn eerste jaar bezig is moet er in oktober al gesproken worden. We zijn dan vaak nog maar zes wedstrijden onderweg maar regeert de waan van de dag. Staat een ploeg bovenaan is het allemaal hosanna en staat men onderaan is er geen chemie. Niet zelden gaat het bij de een ineens lopen en maakt een ander een vrije val. Daarom zeg ik wacht nu eens tot aan de winterstop en ga dan met elkaar om tafel.”
Even iets anders Jan. Heb je de goal van onze vriend Suk ook gezien: ‘De goal die hij tegen PSV scoorde heb ik inderdaad gezien. Dat is er eentje die hij moet koesteren want dat lukt hem geen tweede keer weer. Suk is geen grootse voetballer en zal het ook nooit worden.”
Suk wordt nooit een topper zoals bijvoorbeeld Ronald Koeman dat in zijn actieve carrière was: ‘Ronald was als speler een grote meneer en is dat nu als trainer ook. Het maakt namelijk een groot verschil of Ronald Koeman ergens binnenkomt of bijvoorbeeld zijn voorganger bij Feyenoord, Mario Been. Als Koeman wat vertelt maakt hij indruk. Als Been dat doet begint iedereen te lachen. Dat is het verschil tussen een topper en de modale voetballer wat Been was.”
Daar komt bij Jan dat Koeman wel wat meer eurootjes heeft verdiend dan Been: ‘Dat klopt maar ook dat is betrekkelijk. Weet je, rijkdom is als je iedere morgen je bed uitkomt en je in je werkzame leven naar je werk kunt gaan. Dat je daarnaast ook nog de dingen kunt doen die je leuk vind. Dat noem ik, naast het genieten van je gezin, pas rijkdom. Door mijn ziekte zitten de eerste twee er niet meer in maar van mijn gezin wil ik zo lang mogelijk genieten..”
Even een luchtiger onderwerp Jan. We moeten wat voor Olaf bedenken: ‘Inderdaad hij schijnt als hardloper een enorme progressie te maken en richting de titel van clubkampioen te gaan. Ik moet zeggen, dat verbaasd mij wel want mijn vriend heeft nu niet de elegante stijl van een Keniaan. Ik zie hem weleens voorbij komen en dan heb ik het idee dat er een tank door de straat rijdt. Maar chapeau voor Olaf dat hij dat steeds op kan brengen.”
Even terug naar het voetbal. Jouw zwager Jan ten Caat nog geweest na de ruime nederlaag tegen HZVV: ‘ Uiteraard want nu ik minder mobiel ben wil wel op de hoogte blijven. Hij kwam binnen met de opmerking, HZVV heeft vijf kansen gehad en zeven keer gescoord. “
Dat is duidelijk, dan zijn die effectief met de kansen omgesprongen:’ Mijn antwoord was eerst, dat is knap. Jij en ik weten dat dit in voetbaltaal betekent dat HZVV akelig doeltreffend was geweest.”
Iets anders, snap jij dat voetballers rond hun dertigste al op een lager niveau gaan spelen: ‘ Dat begrijp ik eerlijk gezegd niet. Waar je wel voor moet waken is dat een ander tegen jou zegt of het geen tijd wordt om te stoppen. Dat zijn namelijk pijnlijke opmerkingen die niemand graag wil horen want dan is het eigenlijk al te laat.”
Een andere vraag Jan. Wat heeft een voetballer nodig om de top te bereiken: ‘Om de top te bereiken, heb je drie dingen nodig. Mentaliteit, talent en geluk. Het begint echter allemaal met mentaliteit. Als die goed is en je hebt een beetje talent dan moet je geduld hebben. Er komt namelijk een moment dat je het geluk hebt dat je bijvoorbeeld in een eerste elftal mag invallen. Als je dan goed invalt, komt de tweede keer er ook. Soms moet je dan weer even geduld hebben en dat ontbreekt bij veel jonge voetballers. Die denken dat ze er op dat moment al zijn. Dat is een foute gedachte waar nog eens bijkomt dat de betrokkenheid tegenwoordig anders is dan vroeger.”
Dat zie je aan bijvoorbeeld aan muziek in de kleedkamer: ’Als ik nu nog trainer zou zijn hadden we een probleem. Bij mij ging de muziek direct uit. Weg met die ongein. Je maakt mij niet wijs dat iedereen dat leuk vind om tijdens het omkleden naar muziek te luisteren. Men wandelt echter vrolijk achter iedereen aan maar ik ben heel eerlijk, als ik nu nog trainer was kwam er geen muziek in de kleedkamer. Iedereen moet elkaar echter na-apen in het wereldje. Dat zie je ook met rare tattoo’s en vreemde kapsels en meer van dat soort randzaken wat helemaal niets met het spelletje te maken heeft.”
We zijn weer lekker bezig Jan. Moeten we het nog over de bezuinigingen bij de KNVB hebben:’ Er is de laatste jaren met geld gesmeten bij de bond en daar plukt men nu de vruchten van. Het is van de zotte dat er bij de basis, het jeugdvoetbal drastische bezuinigingen doorgevoerd gaan worden. Ik dat zelfs op het gebied van regionale trainingen en toernooien bezuinigd gaat worden. Daar moet je juist op inzetten. Daar ligt namelijk de toekomst van het voetbal en niet op de burelen van Zeist of waar dan ook.”

Met deze laatste woorden sluiten we deze allerlaatste ‘Even op bezoek bij Jan’ af. Een artikel dat in het teken stond van uitspraken van Jan die ook nu nog zouden gelden. Toen ik aan dit tweede deel van de ’Elf begon had ik werkelijk nog geen idee hoe het er precies uit moest gaan zien. Gaandeweg het lezen zat ik steeds meer naast Jan en was het alsof ik een dag eerder nog bij hem op bezoek was geweest. Met gemak had ik vijf afleveringen van ‘Even op bezoek bij Jan’ kunnen maken. Met gemak omdat  veel onderwerpen zijn blijven liggen. Sommige bewust maar ook enkele onbewust. Zo was daar de open brief aan wethouder Menne van Dijk waar velen van dachten dat het een ‘complot’ was van Jan en mijn persoontje. Ik kan iedereen naar waarheid vertellen dat dit niet het geval was. Ik vond het niet nodig om dat nog een keer te gebruiken omdat er inmiddels in Bedum een prachtig kunstgrasveld ligt. Iets wat Jan helaas niet meer heeft mogen meemaken. Zo waren er meerdere onderwerpen die nu voor altijd‘off the record’ blijven. Ik hoop met deze laatste ‘Even op bezoek bij Jan’ een beeld te geven van de talloze gesprekken die we samen hebben gevoerd. Twee vijftigers die steeds maar weer de lokroep van het groene gras niet konden weerstaan. Jan kreeg die ruimte van Marijke en ik van Martine. Twee partners die begrepen dat die lokroep sterker was dan wat dan ook. Helaas is er nog steeds iets wat sterker is. Dat is de verschrikkelijke ziekte die nog regelmatig in de stadions te horen is als het gaat om het bejegen van een scheidsrechter of een speler van de tegenpartij. Die strijd kon Jan helaas niet winnen waardoor hij nu ruim twee jaar na zijn overlijden nog steeds een leegte achterlaat.