Jan Venema: ,,Als scheidsrechter ben je niet belangrijker dan de wedstrijd.”

Geschreven door Johan Staal op . Geplaatst in Binnen de lijnen

Na afloop van het seizoen 2015-2016 besloot scheidsrechter Jan Venema dat het fluiten van wedstrijden bij de senioren mooi was geweest. De ondertussen 68-jarige Winsumer besloot om op vrijwillige basis een stapje terug te doen en als scheidsrechter in het jeugdvoetbal verder te gaan.
image 2016 08 12 1

 Bron: Ommelander Courant  Foto Herman Spier Bedum
In 1997 besloot Jan Venema om zich aan te melden als scheidsrechter bij de KNVB. Een aanmelding met een speciale reden. ,,In de periode daarvoor was ik eerst als speler en later als trainer actief. Dan kon ik mij groen en geel ergeren aan scheidsrechters die in mijn beleving het leiden van een wedstrijd niet serieus namen. Toen ik nog als trainer actief was zei ik weleens gekscherend tegen mijn spelers of speelsters, wanneer ik stop als trainer dan word ik scheidsrechter. Ik weet namelijk zeker dat ik het beter kan dan wat we nu met regelmaat als scheidsrechter voorgeschoteld krijgen. Dat was natuurlijk een gevaarlijke opmerking maar ik meende het wel. En nog steeds zie ik collega’s waar ik van denk, houd toch eens op met denken dat je belangrijker bent dan de wedstrijd. Want dat is bij velen nog vaak het geval. Die hebben echt het idee dat alles in een wedstrijd om hun draait. Wat dat betreft denk ik dat ik nog zeker een seizoen had meegekund om mijn twintig jaar als scheidsrechter in het seniorenvoetbal vol te maken. Maar aan het eind van het vorig seizoen werd bekend dat er een nieuwe indeling zou volgen waarbij het niet ondenkbeeldig was dat ik lager ingedeeld zou. Ik zou als arbiter dan meer richting de lagere reserveteams gaan. Dat zag ik eerlijk gezegd niet zitten. Niet omdat ik mij daar te groot voor voel, in tegendeel zelfs, maar meer omdat je dan in het circuit komt waarin er met het registeren van de gele en rode kaarten maar wat aangerommeld wordt. En dat is iets waar ik niet aan mee wens te doen. Ik ben geen scheidsrechter die direct met kaarten loopt te zwaaien. Dat zie ik namelijk als een teken van zwakte. Dat heeft namelijk puur te maken met of je als scheidsrechter een wedstrijd wel of niet aanvoelt. Maar wanneer ik een kaart geef wordt hij ook geregistreerd. Ik zeg altijd, als leidsman moet je een wedstrijd een beetje kunt lezen dan ben je al een heel eind. En je moet communiceren met spelers en trainers. Je moet de voetbaltaal een beetje spreken.” Zijn de duidelijke woorden van de arbiter uit Winsum die wel stopt als fluitist in het seniorenvoetbal maar niet voor het amateurvoetbal verloren gaat. ,,Naast dat ik voor de KNVB fluit ben ik ook als clubscheidsrechter actief binnen nu de v.v. Winsum en was dat eerder voor VIBOA en Hunsingo. Binnen beide verenigingen floot ik met regelmaat jeugdwedstrijden. Ik moet zeggen, daar beleefde ik ontzettend veel plezier aan en wat ik nu beleef aan de wedstrijden die ik als clubscheidsrechter voor v.v. Winsum fluit. Dat zorgt dat het besluit om een stapje terug te doen, wat ik overigens alleen maar op papier als dusdanig zie, voor mij geen moeilijk besluit was, vertelt Jan Venema die in de zomer van 2015 op 67-jarige leeftijd, na een dienstverband van ruim veertig jaar bij Essen, met pensioen ging. ,,De laatste jaren werkte ik niet alleen in Nederland maar soms ook in België. Dat zorgde er voor dat er vaak wel wat georganiseerd moest worden. Want naast dat ik op het veld mijn wedstrijden floot was ik ook in de zaal actief. Dan kon het gebeuren dat ik om 16.00 uur nog in Antwerpen stond en ik om 21.00 uur voor het fluiten van een zaalvoetbalwedstrijd in Drachten werd verwacht. Dat lukte altijd wel maar toen in 2015 het project waar ik aan meewerkte ten einde liep besloot ik dat het mooi was geweest.”

Maar het stoppen met werken zorgde niet dat de Winsumer met het bekende zwarte gat te maken kreeg, ,,Absoluut niet zou ik bijna zeggen. Want ik was best druk met het fluiten van mijn wedstrijden op het veld en in de zaal. Maar rond de jaarwisseling werd ik even met een vervelende blessure geconfronteerd. Maar gelukkig duurde dat niet lang en kon ik al vrij snel weer sporten. Daar was ik oprecht blij mee. Want ook nu nog wil ik zo fit mogelijk aan een wedstrijd beginnen. Daardoor ben ik nog een paar keer per week op het trainingsveld te vinden. Ik vind dat namelijk een verplichting als scheidsrechter. Je moet er namelijk voor waken dat je niet betiteld wordt als een arbiter die de middencirkel niet meer uitkomt,” verteld de arbiter die verder ook binnen de vv Winsum actief is. ,,We zijn deze zomer als Hunsingo en VIBOA gefuseerd en dat zorgt dat er organisatorisch het nodige moet gebeuren. Een niet onbelangrijk onderdeel daarbij is het faciliteren en begeleiden van clubscheidsrechters. We zijn nu een hele grote vereniging geworden met alleen al tweeënveertig jeugdteams. Dat betekent dat er iedere zaterdag voldoende scheidsrechters moeten zijn die de jeugd kunnen laten voetballen. Scheidsrechters die we als vereniging goed moeten begeleiden en van de juiste kerntaken moeten voorzien. Daar zit uiteraard het nodige werk in maar het is enorm leuk om daar wat tijd in te steken, aldus Venema die op dat gebied een niet onbelangrijk punt aanroert. ,,Binnen de vv Winsum beschikken we over een groot aantal voetballende dames en meisjes. Daar zitten er vast tussen die op het gebied van een wedstrijdje bij de jongere jeugd fluiten zeker een rol zouden kunnen spelen. Want we moeten ons echt beseffen dat we als een vereniging met ongeveer 1100 leden op allerlei gebied de nodige vrijwilligers nodig zullen hebben. En dat geldt zeker voor vrijwilligers die als scheidsrechter actief zijn. Daar moeten we als vereniging zuinig op zijn want zonder een scheidsrechter wordt er namelijk niet gevoetbald,” vertelt de voetballiefhebber die vanaf het komend seizoen met regelmaat als toeschouwer ergens langs de lijn zal staan ,, Toen ik in het seniorenvoetbal actief was hadden de wedstrijden op zaterdag 14.30 uur als aanvangstijd. Nu ik jeugdwedstrijden ga fluiten is dat anders. Dan kan het soms om 09.00 uur en een andere keer om 11.00 uur zijn dat ik een duel mag fluiten. Ik zeg echt mag en niet moet. Want zo zie ik mijn hobby namelijk. Als iets wat ik mag doen. Ik zeg ook altijd, ik word aangesteld door de KNVB maar ik fluit voor mijzelf. Want zolang ik er nog plezier aan beleef en verschoond blijf van blessureleed blijf ik dat doen. En als ik heel eerlijk ben, ik verwacht ook heus nog zo af en toe wel een telefoontje van de bond of ik ze nog even uit de brand wil helpen omdat er ergens een seniorenwedstrijd is waar de aangestelde arbiter om wat voor reden dan ook afwezig is. En wanneer ik dan geen andere verplichtingen heb zal mijn reactie altijd positief zijn. Want in de bijna twintig jaar dat ik nu als KNVB-arbiter actief ben heb ik teveel mooie momenten meegemaakt om er nu al helemaal definitief een streep onder te zetten,”