Gertjan Lania: 'Van een scheidsrechter blijf je af!

Geschreven door Johan Staal op . Geplaatst in Columns

Gertjan Lania is een van de scheidsrechters die ieder weekend in actie komt om een wedstrijd in het amateurvoetbal tot een goed einde te brengen. Het plezier in het fluiten is iets wat de 46 jarige Arbiter als het belangrijkste ziet. Dat, en nog veel meer, komt aan de orde in het vraaggesprek dat Puurvoetbalonline had met een scheidsrechter die verder vind dat iedere molestatie er een te veel is.

 Gertjan Lania
Gertjan kun je eerst wat vertellen over je eigen voetbalcarrière:’Ik ben (pas) op dertienjarige leeftijd gaan voetballen in de C2 bij Oranje'58 in Grootegast. Omdat ik beslist niet het grootste talent uit mijn leeftijdsklasse was, werd ik voornamelijk als linksback opgesteld. Ongeveer een jaar later moest tijdens een wedstrijd onze keeper wegens een blessure vervangen worden. Ik zei dat ik het wel eens op doel wilde proberen. Vanaf dat moment ben ik altijd keeper gebleven. Uiteindelijk heb ik bij Oranje'58 nog twee wedstrijden in het eerste gespeeld, maar meestal was ik de keeper van het tweede of een lager elftal. Tijdens mijn voetbalcarrière zijn de beide Grootegaster voetbalclubs GVB en Oranje'58 eerst bij de jeugd een samenwerkingsverband aangegaan onder de naam G.O.C. en later gefuseerd tot het huidige FC Grootegast. Ik blijf het jammer vinden dat het uiteindelijk niet gelukt is om de zaterdag- en zondagafdeling binnen een vereniging bij elkaar te houden. Helaas geldt dat voor meer verenigingen in de regio.”
Wanneer ben jij als scheidsrechter begonnen en wat was de reden van je keuze:’Zoals bij veel verenigingen werden ook bij FC Grootegast spelers uit de senioren teams, waaronder ikzelf, gevraagd om pupillen wedstrijdjes te fluiten. Ik wou wat terug doen voor de vereniging en kwam er zodoende achter dat ik het fluiten erg leuk vond. Al snel floot ik ook wedstrijden van de C junioren op een groot veld. Toen er bij de vereniging in het voorjaar van 2000 een scheidsrechtercursus werd gegeven was ik een van de eersten die zich aanmeldde. Nadat ik het certificaat verenigingsscheidsrechter had gehaald ben ik ook senioren wedstrijden gaan fluiten en gestopt met voetballen. Ik het begin kreeg ik veel complimenten voor mijn optredens en ik had er ontzettend veel plezier in. Maar omdat ik bij de vereniging toch wel erg vaak hetzelfde team floot ontstonden er kleine irritaties tussen mij en mijn ex-teamgenoten. Toen ik werd getipt dat er bij de KNVB een verkorte BOS-cursus werd gegeven voor verenigingsscheidsrechters, hoefde ik daarom niet lang na te denken. In april 2003 heb ik mijn scheidsrechtersdiploma gehaald en floot ik mijn eerste wedstrijd voor de KNVB. Het was een seniorenwedstrijd in de (toen nog) zevende klasse tussen Dokkum en Zeester, uitslag 10 - 0.
Tot welke klasse mag jij fluiten en heb je nog ambitie voor hogerop:’Ik fluit momenteel in groep 3 (zaterdag). Dit betekend dat je kunt worden aangesteld bij wedstrijden in de tweede, derde en vierde klasse en in de Reserve Hoofdklasse. In de praktijk komt het er op neer dat ik voornamelijk wedstrijden in de derde klasse fluit. Mijn ambities zijn plezier en handhaving. Natuurlijk zou ik het leuk vinden om nog eens een klasse hoger te mogen fluiten maar weet niet of dat er in zit. Plezier, dat is voor mij het belangrijkste en zolang ik plezier houd in het fluiten blijf ik er mee doorgaan.”
Wat doet Gertjan Lania in het dagelijks leven:’Ik heb ruim twintig jaar gewerkt bij Luxaflex Nederland in Tolbert. Eerst als teamleider van een productieafdeling en later als Assistent Manager Operations. Helaas heeft het bedrijf de productieactiviteiten verplaatst naar Tsjechië, waardoor ik sinds mei 2015 zonder werk zit. Om mijn kansen op de arbeidsmarkt te vergroten ben ik weer gaan studeren. Ik volg nu de HBO Bachelor Bedrijfskundige Informatica. In mei verwacht ik mijn propedeuse te halen en ik hoop spoedig een baan te vinden welke hierbij aansluit, zodat ik werken en leren kan combineren.”
In het noorden blijven we gelukkig redelijk verschoond van molestaties van arbiters. Of heb jij andere ervaringen:’Nee, gelukkig heb ik daar geen ervaringen mee. Ik ben het er mee eens dat het in het noorden veel beter gaat dan in sommige andere delen van ons land. Maar ook hier is elke molestatie er natuurlijk één te veel. Wat er ook gebeurt, je blijft met je handen van de scheidsrechter af! Daar moet iedere scheidsrechter, ongeacht het niveau, van op aan kunnen!”
Jij floot op zaterdag 30 januari het duel op kunstgras tussen Mamio en De Heracliden. Wat heeft jouw voorkeur. Kunstgras of gewoon gras en waarom:’Beide velden hebben hun voor- en nadelen. Bij hoge temperaturen vind ik spelen op een kunstgrasveld geen pretje. Mijn voorkeur gaat normaal gesproken uit naar een natuurlijke ondergrond en de geur van vers gemaaid gras. Maar in perioden met veel regen bestaat er altijd een kans dat je wedstrijd op gewoon gras wordt afgelast. Met een kunstgrasveld weet je wel dat er (bijna) altijd gevoetbald kan worden. Dit hoeft wat mij betreft overigens niet altijd een voordeel te zijn: wie doen we er nog een plezier mee om bij temperaturen rond of net boven het vriespunt in combinatie met een harde wind en regen te gaan voetballen? Mij niet in elk geval en veel supporters zullen er dan ook niet zijn. Voor trainingen en voor pupillenwedstrijden vind ik de kunstgrasvelden ideaal.
Wat is voor jou op dit moment de top drie van Nederlandse arbiters en waarom: ‘De top twee is wat mij betreft duidelijk. Dat zijn Björn Kuipers en Bas Nijhuis. Kuipers vind ik, samen met zijn assistenten Van Roekel en Zeinstra, een erg goed team en het loopvermogen van Bas Nijhuis vind ik fantastisch. Maar wie er vervolgens op de derde plaats komt.... Doe maar Van Boekel al vond ik Blom tijdens Ajax - Feyenoord ook goed fluiten.”
Als arbiter volgen er ieder jaar weer nieuwe regels of worden ze veranderd. Is dat wel/niet vervelend voor jullie als scheidsrechter:’Op zich vind ik dat geen probleem, zolang de regels maar duidelijk zijn. Het wordt pas vervelend wanneer spelers, trainers en/of publiek niet op de hoogte zijn van deze spelregels. Anderzijds is het juist zo dat er erg moeilijk is om binnen de arbitrage wijzigingen doorgevoerd te krijgen. Dan doel ik bijvoorbeeld op het gebruik van technische hulpmiddelen in het betaalde voetbal. Maar ook andere spelregelwijzigingen die de attractiviteit van het voetbalspel ten goede komen zal ik toejuichen. Ik zie het alleen niet zo snel gebeuren.”
Voetbal Inside of Studio Voetbal: ‘Volgens mij hebben beide programma's hun beste tijd gehad. Ik kijk er de laatste tijd dan ook bijna niet meer naar. Studio Voetbal vind ik er na het vertrek van Jack van Gelder niet beter op geworden en Jan Mulder heb ik nog niet vaak op een zinvolle opmerking kunnen betrappen. Voetbal Inside moet je in ieder geval niet serieus nemen. Rene van der Gijp vind ik soms nog wel leuk maar over het algemeen zit het programma vol met herhalingen van slechte grappen.”
Met de scheidsrechters van de COVS afdeling Groningen hadden jullie op 8-9-10 januari een technisch weekend op Ameland. Wat betekent dat, een technisch weekend voor scheidsrechters:’Het technisch weekend is fantastisch! De deelnemers zijn een mix van jong en oud en een mix van o.a. (ex)scheidsrechters, trainers, sponsors en donateurs van de COVS afdeling Groningen. Er was ook dit jaar weer een zeer afwisselend programma met diverse trainingen of wandeltochten, een spelregelquiz, een tweetal fietstochten, een sportquiz en voor de echt diehards nog een mountainbiketocht. Uiteraard is er ook veel tijd voor ontspanning en gezelligheid waarbij 's avonds uiteraard de nodige drankjes worden genuttigd. Onze uitvalsbasis hierbij is Hotel Ameland in Nes. De gastvrije eigenaren Marco en Simona zorgen naast enkele heerlijk maaltijden altijd voor een huiselijke sfeer. Dat maakt dat het technische weekend vooral heel gezellig is.”
Wat is voor jou het hoogtepunt tot nu toe als scheidsrechter geweest: ‘Ik heb inmiddels veel leuke dingen meegemaakt. Het belangrijkste moment was waarschijnlijk mijn promotie naar groep 3 al heb ik ook veel leuke wedstrijden gefloten. Vooral de streekderby's en nacompetitiewedstrijden zijn de krenten in de pap. Zo was ik vorige seizoen scheidsrechter bij de wedstrijd Grijpskerk - Zuidhorn en bij DIO Oosterwolde - Stanfries (Appelscha). Deze laatste wedstrijd was een derby tussen twee zondagverenigingen welke op een zaterdagavond in februari werd gespeeld. Tijdens de line-up liepen F pupillen van de beide verenigingen aan de hand van de spelers mee het veld op. Er waren meer dan 600 bezoekers en achter beide doelen staken supporters Bengaals vuurwerk af. Dit zorgde voor een prachtige sfeer. De wedstrijd op zich was van een bedenkelijk niveau maar dat doet niets af aan een prachtige herinnering.”
Als verslaggever kan ik mij storen aan voetbalduels die te laat beginnen: ‘Dan zul jij je bij het duel Mamio - De Heracliden ook hebben staan ergeren. Mijn intentie is ook altijd om een duel op tijd te laten beginnen. Toch zijn er verschillende factoren welke je zelf niet in de hand hebt. Zo waren er bij Mamio een uur voor de wedstrijd enkele spelerspassen nog niet aanwezig. Mij werd gezegd dat de passen er spoedig zouden zijn maar uiteindelijk kon de leider pas 5 minuten voor aanvang van de wedstrijd met de nodigde passen overleggen. Vervolgens bleek dat de beoogde grensrechter niet was komen opdagen. Het duurde de nodige minuten voordat er een vervanger was gevonden. Zelf vind ik dit soort zaken vooral vervelend omdat het ten koste gaat van mijn focus op de wedstrijd.”
Jij maakte in het duel Mamio-De Heracliden een fitte indruk. Hoe vaak train jij p/w om fit aan een wedstrijd te beginnen: ‘Dat vind ik fijn om te horen. Van nature ben ik niet zo'n loper en ik moet er dan ook wel iets voor doen om fit aan de start te komen. Daarom ga ik elke donderdag naar de training bij de COVS in Groningen. Tijdens deze trainingen wordt in allerlei loopvormen intensief en gericht gewerkt. Het komt mijn conditie echt ten goede en daarnaast is het ook gewoon leuk en kun je veel leren van ervaringen van collega scheidsrechters.”
Hoe ziet voor jou een wedstrijddag eruit Gertjan: Mijn oudste zoon voetbalt in de jeugd van vv De Lauwers. Bij thuiswedstrijden ga ik bijna altijd kijken. Uitwedstrijden laat ik meestal aan me voorbijgaan omdat ik anders niet op tijd ben voor mijn eigen wedstrijd. 's Ochtends controleer ik altijd in sportlink of er nog wijzigingen zijn en maak ik een inschatting van de benodigde reistijd. Indien nodig stel ik het adres van het sportpark in op mijn navigatie. Ik bekijk in welke tenues de clubs spelen en pas de kleurkeuze van mijn eigen tenue daarop aan. Zorgvuldig pak ik mijn tas in waarbij ik mij in gedachten helemaal aankleed, om mezelf ervan te verzekeren dat ik niets vergeten ben. Na een paar plakken brood en wat drinken vertrek ik, zodat ik een uur voor aanvang van de wedstrijd op het betreffende sportpark aanwezig ben. Na afloop van een wedstrijd, vaak tijdens de terugreis, loop ik de wedstrijd in gedachten nog eens door: wat ging er goed en wat ging er fout en wat kan ik doen om deze fouten de volgende keer te voorkomen? Zelfreflectie is voor mij een goed middel om mezelf te blijven verbeteren. Tenslotte bekijk is 's avonds nog de uitslagen van de standaardteams op de bekende voetbalsites. Speciale aandacht gaat daarbij natuurlijk uit naar clubs waarbij, en competities, waarin ik recentelijk actief ben geweest.
Wat heb ik vergeten te vragen maar wil jij nog wel graag kwijt: ‘Er is vast nog heel veel te vertellen maar ik denk dat dit verhaal inmiddels lang genoeg is.”