Durf te vragen ......

Geschreven door Johan Staal op . Geplaatst in Columns

Al weer enkele maanden geleden werd mij gevraagd wat volgens mij de oorzaak was van het dalen van het niveau in het amateurvoetbal en dan in het bijzonder op het Hogeland. Een lastige vraag waar diverse oorzaken voor te bedenken zijn maar die niet altijd even gemakkelijk te benoemen zijn. Om tot een goed beeld te komen over het hoe en waarom wat betreft het achteruit gaan van het niveau zou je alle verenigingen eens in kaart moeten brengen wat echter een klus is, zo weet ik ondertussen uit ervaring, je niet aan hoeft te beginnen.
Johan Staal
Begin 2015 had ik bedacht om via een enquête eens wat meer te weten te komen over wat er zich binnen een voetbalvereniging afspeelt. De enquête liet ik toetsen door personen die wel iets van het voetbalwereldje afwisten. Zonder uitzondering waren ze enthousiast over o.a. de volgende vragen:
Hoeveel gediplomeerde trainers zijn er binnen jullie vereniging actief:
Hebben jullie als vereniging een jeugdcoördinator in dienst of zijn jullie dat van plan:
Werken jullie in je jeugdopleiding samen met een andere vereniging:
Werken jullie op ander gebied samen met een andere vereniging:
Beschikken jullie als club over een ruim vrijwilligerskader:
Bezoeken jullie een training van een eventueel aan te stellen trainer:
Velen vinden jeugdtrainers vaak te jong. Delen jullie als bestuur die mening:
Onderzoek
Bovenstaande zeven vragen vormden, met veertien andere, een enquête die ik naar zestig zaterdagclubs in de provincie Groningen stuurde. Er kwamen precies vijf ingevulde enquêtes terug wat mij deed beseffen, of hier is voetballand wonderland nog niet rijp voor of men moet met de billen bloot waar het bijvoorbeeld gaat over het jeugdbeleid. Misschien moeten clubs dan wel vertellen dat het aantal gediplomeerde, of gecertificeerde, jeugdtrainers minder groot is dan wenselijk zou zijn. Een beetje onderzoek heeft namelijk uitgewezen dat dit vaak onvoldoende is en het een goed willende vader of moeder is die vreselijk enthousiast de jeugdige talenten bezighoudt. Bezighouden is echter totaal iets anders dan voetballers/sters op jonge leeftijd wat willen/kunnen leren.
Kreten
Als je veel op de velden komt dan zie en hoor je veel. Dan hoor je trainer/coaches van F-pupillen kreten roepen van goed zo, je best doen, naar voren rennen of opletten. Kreten waar een jonge voetballer/ster niet veel mee kan als hem/haar niet wordt uitgelegd waarom iets moet gebeuren. Trainingen die niet onderbouwd worden met het uitleggen van het hoe en waarom van bepaalde oefenvormen kunnen wat mij betreft gewoon de prullenbak in. Toen ik via toen SV Zeester aan het eind van de tachtiger jaren naar de Jeugd Voetbal Trainer-cursus in Hoogezand mocht kwam ik er al snel achter dat alles wat ik daarvoor had gedaan niet echt goed was geweest. Ik leerde van mijn docenten Fred Hansen en Sietse van Dellen hoe je een training in moest delen en ook hoe je met diverse leeftijdscategorieën om moest gaan. Want iedere leeftijdscategorie vraagt zijn eigen benadering. Nadat ik geslaagd was had ik echter nog niet het idee dat ik helemaal klaar was voor het trainersvak. Iets wat jaren later bevestigd werd door een ervaren collega die ook het vak van jeugdtrainer een ervaringsvak noemde. Dat hoorde ik deze week nog een keer van een ondertussen trainer in ruste die precies eender dacht en die ik, nadat ik bijna 25 jaar dames/jeugdtrainer ben geweest, helemaal gelijk geef. Want we kwamen samen tot de conclusie dat we in de eerste jaren van onze loopbaan als trainer vaak dingen fout hebben gedaan. Ik was geen tiener of iemand van net twintig toen ik als jeugd/damestrainer begon. Achtentwintig jaar was ik toen ik voor de eerste keer voor een groep stond. Dat is tien jaar ouder dan nu vaak gebruikelijk is en waar velen van vinden dat op een dergelijk jonge leeftijd jeugdtrainer worden eigenlijk te jong is.
Fouten erkennen 
Gisteren las ik nog een verhaal over hoe er vaak gereageerd wordt op bijvoorbeeld het indelen van de jeugdspelers. Met ouders die compleet uit hun plaat gaan omdat hun ‘Messi’ toch iets minder talent heeft dan verwacht en daarom niet in de 1e selectie geplaatst wordt moet je wel mee kunnen omgaan. Ook het durven erkennen van fouten is iets wat je als jonge trainer moet leren. Durven erkennen dat je het fout hebt gezien richting een talentvolle speler of keeper en die vervolgens opgepikt wordt door een andere vereniging. Iets wat eigenlijk niet zou moeten maar in de praktijk wel gebeurd. Daar ligt volgens de personen die ik sprak een taak ligt weggelegd voor een jeugdcoordinator/hoofd jeugdopleiding die op de zaterdag, en ook doordeweeks, veelvuldig op het complex aanwezig is om zo mede te kunnen bepalen wie er wel en wie er niet naar een bepaalde selectie gaat. Zo hoorde ik de laatste weken voldoende punten waar ik van dacht, daar kunnen en moeten clubs meer mee doen.
Samenwerken.
Zo was daar de opmerking, misschien moeten clubs wel gaan samenwerken op het gebied van bijvoorbeeld het opleiden van keepers waar er steeds meer een chronisch tekort van komt. Het toegooien en het een balletje trappen naar een jonge keeper kan iedereen. Maar er is op het gebied van oefenstof voor doelmannen meer tussen hemel en aarde dan alleen maar een balletje trappen of gooien maar waar bij veel clubs te weinig of geen aandacht aan wordt besteed. Zo was daar ook de opmerking van een insider die tot de volgende conclusie kwam. ‘ In mijn periode als trainer/leider ben ik altijd wel met tactiek bezig geweest. Ik zie nog steeds  veel wedstrijden waaronder jeugdduels en sta vaak verbaasd te kijken naar wat er in wedstrijden gebeurt. Dan hoor je kreten richting kinderen, maar ook naar volwassen spelers, dat ze het veld kleiner of groter moeten maken. Vervolgens loopt een tegenstander zo bij een speler weg en ontstaat er een gevaarlijke situatie. Teveel spelers zijn alleen maar met zichzelf bezig en worden totaal niet gecorrigeerd. Die rennen alleen maar naar voren. Er zijn teveel coaches die helemaal niet zien wat er op dat moment misgaat en dat heeft zeker met ervaring te maken. Want teveel onervaren trainers kijken alleen maar  naar waar de bal is en denken verder niet na. Daarom moet spelers minimaal vanaf de D-junioren geleerd worden om vooruit te denken want daar schort het vaak aan en zorgt er in mijn beleving voor dat het er qua niveau allemaal niet beter op wordt binnen het amateurvoetbal.”
Durf te vragen
Zo zijn er binnen het amateurvoetbal tal van facetten in het opleiden van jeugdige voetballers/sters die om aandacht vragen maar is het precies zoals een oud-trainer het deze week nog zei. ‘Men moet het wiel niet opnieuw willen uitvinden want die is al meer dan honderd jaar rond. Maar men zou als leek op trainersgebied eens iets durven vragen. Waarom je oor niet te luister leggen bij een ervaren trainer die zijn kennis best wil delen. Als jonge aankomende trainer moet je daar niet te groot voor zijn maar gewoon je voordeel mee doen.”
Woorden waar ik mij in kan vinden want laat een ding duidelijk zijn, waarom niet durven vragen naar iets wat in het belang van het jeugdvoetbal is.