Jan Dirk weet het even niet meer

Geschreven door Johan Staal op . Geplaatst in Columns

Moet je vrijwilligers nou betalen voor hun werkzaamheden of is dat niet te rijmen met de aard van een vereniging? Die vraag lag op ieders lippen bij de KNVB-bijeenkomst over de toekomst van de vrijwilliger. Een lastig dilemma, al zeg ik het zelf. Puur op gevoel zou ik zeggen nee. Het klopt niet. Waarom zou je een vergoeding moeten ontvangen voor iets wat uit je hart hoort te komen? Voor de sport, je cluppie, de kinderen en de mensen om je heen. Een financiële beloning voor vrijwilligers voelt daarom een beetje als valsspelen. Omdat er in het leven meer is dan eigen belang.

Steentje bijdragen

Een financiële beloning voor vrijwilligers voelt een beetje als valsspelen. Diezelfde reactie herkende ik bij andere mensen op de bijeenkomst. Dat komt, denk ik, omdat we in Nederland sinds het einde van de negentiende eeuw zijn opgevoed met het idee dat de sportvereniging een soort tweede thuis is, waarin ieder lid van de familie meehelpt om een steentje bij te dragen aan de voorspoed van alle leden. Sterker nog; je ging tot het midden van de jaren zeventig bij een vereniging omdat deze paste bij je levensovertuiging, afkomst en achtergrond. Bewust of onbewust voetbalde je zo mee aan een hoger doel. Maar dat is lang geleden. Ondertussen weet iedereen binnen het amateurvoetbal hoeveel moeite het kost om vrijwilligers te vinden (en de huidige mensen in de club betrokken te houden). Tegenwoordig vinden leden een bardienst draaien of een rijbeurt gedoe. In het weekend wordt dat pijnlijk zichtbaar, wanneer diverse ouders hun kinderen bij de club droppen alsof ze zojuist een plofkraak hebben gepleegd. Deur open, kind eruit en met piepende banden, zo snel mogelijk wegwezen naar de start van hun ‘Me time’.

Nuchtere realiteit

Ergerniswekkend? Zeker, maar tegelijkertijd ook de nuchtere realiteit. Daarom zie je verenigingen naar andere wegen zoeken om hun club fit te houden. Dat beweegt zich van bestuurlijke oplossingen, zoals deeltijd- en duovoorzitterschap, tot jonge vrijwilligers die alleen voor speciale projecten worden gevraagd. Maar met dat gegeven alleen, red je het niet. Toch blijft het ongemakkelijk voelen. Het idee dat het voetbal meer van het hoofd wordt dan van het hart. Dat blijkt uit het groeiend aantal clubs dat in Nederland ook naar financiële stimuli grijpt om de boel niet in de soep te laten lopen. Op een paar plekken in Nederland wordt zelfs gewerkt met een professionele verenigingsmanager, die tegen een vast salaris, de operationele zaken bij de club regelt (inclusief de organisatie van de vrijwilligers). Zo’n manager wordt betaald uit de verhoogde contributie voor de clubleden, die geen zin hebben om thuis te geven wanneer hun hulp wordt gevraagd.

Ongemakkelijk

Rationeel heb ik mij bij deze ontwikkeling neergelegd. Het is aan de clubs om samen met hun leden te bepalen hoe ze aan een gezonde toekomst bouwen voor de vereniging. Toch blijft het ongemakkelijk voelen. Het idee dat het voetbal meer van het hoofd wordt dan van het hart. Of mag ik het zo niet zien?

je profielfoto


Jan Dirk van der Zee weet het even niet meer. Althans dat lees je in zijn column waar het gaat over de vrijwilligers binnen een vereniging. Vrijwilligers die steeds lastiger te vinden zijn. Dat zorgt dat degene die er nog wel zijn steeds meer taken op hun bordje krijgen. Taken waar over enkele weken weer een paar aan toegevoegd worden. De nieuwe plannen van de ‘club van Jan Dirk ‘ zorgen er namelijk voor dat er meer spelleiders en teamleiders binnen de verenigingen moeten komen. Want in de onderbouw gaan ‘we’ kleiner spelen. Daar gaan we 6:6 ‘ballen’ zonder arbiter maar met spelleiders. Kleinere teams vragen meer begeleiding en dus meer vrijwilligers die steeds minder in aantal zijn.

Daarom moet ik ook lachen om de bijeenkomsten die de bond organiseert richting het vrijwilligersbeleid binnen voetbalverenigingen. Prachtige ideeën komen er dan naar voren waar in de praktijk niks van terechtkomt. Want binnen bijna alle verenigingen geldt hetzelfde, wie het werk pakt die heeft het. Want bijna overal is het dragen van meerdere petten meer regel dan uitzondering. Maar ‘JD’ weet het dus even niet meer omdat hij het idee heeft dat het voetbal meer van het hoofd wordt dan van het hart. Een mooiere opmerking kan hij niet maken. Want als een van de directeuren van de KNVB moet hij toch weten dat ‘zijn’ bond al jaren geen hart meer voor de vooral kleinere voetbalclubs en zijn vrijwilligers heeft.