Het keepersvak is zo gemakkelijk nog niet ...al denken sommige van wel

Geschreven door Johan Staal op . Geplaatst in Columns

Ik mag graag een beetje speuren op internet naar iets wat ik interessant vind richting dat waar mijn passie ligt. Ik denk namelijk nog vaak terug aan mijn jeugdjaren waarin ik met regelmaat als keeper actief was. Een periode waarin een specifieke keeperstraining nog niet bestond. Sterker nog, het was toen nog een periode waarin je jezelf beter moest maken omdat de trainers van toen geen of onvoldoende verstand hadden van wat het keepersvak inhield. Dat is absoluut geen verwijt maar een constatering. Dat is nu allemaal anders want een beetje club heeft een of meerdere personen binnen de gelederen die zich over de senioren, en als het een beetje meezit, de jeugdkeepers ontfermt. Een ‘jaloers’ makend idee voor de nu op leeftijd zijnde doellieden die dat wat er nu allemaal bekend is op het gebied wat binnen het voetbal als een vak apart gezien wordt graag hadden willen meemaken. Zo vond ik vanmorgen onderstaand artikel. Een interessant artikel dat ik mede door het boek: ‘Robert Enke, een al te kort leven’ met veel aandacht heb gelezen.

je profielfoto
Van alle spelers in een elftal spelen mentale vaardigheden bij de doelman misschien wel de grootste rol. Het is een hels karwei om negentig minuten lang de concentratie vast te houden en een foutje is al snel fataal. Aan welke mentale vaardigheden kan een keeper werken om zijn spel te verbeteren?

1. Visualiseren

Een simpel maar effectief middel om de prestaties te verbeteren, is door te visualiseren. Dat betekent dat je als keeper je gedachten omzet in een beeld, dat je helder voor je ziet. Verschillende onderzoeken wijzen uit dat visualiseren tot betere prestaties leidt.

Zo werden er eens drie groepen basketballers gevormd. De eerste groep trainde op het nemen van vrije worpen, de tweede groep visualiseerde ze en de derde groep deed niets. De eerste twee groepen bleken (ongeveer evenveel) beter te zijn geworden in het nemen van vrije worpen, de derde niet.

Hoe dat komt? Je brein stuurt tijdens het visualiseren dezelfde signalen naar de spieren als wanneer er geoefend wordt. Je gebruikt dezelfde neurale banen, die door het visualiseren sterker worden. Daardoor kun je handelingen beter uitvoeren.

Hoe pas je dat als keeper toe? Voor een wedstrijd kun je je bijvoorbeeld inbeelden hoe je een voorzet uit de lucht plukt, uitkomt bij een steekbal en een afstandsschot uit de hoek zweeft. Ook tijdens de wedstrijd kun je visualiseren. Als de tegenstander een strafschop krijgt, bijvoorbeeld. Beeld je vooraf in welke hoek je pakt, hoe je naar die hoek duikt en de bal pareert. De kans dat dit ook daadwerkelijk lukt, wordt daarmee net iets groter.

2. Zelfspraak

Een andere manier om beter te keepen is door jezelf op de juiste manier toe te spreken. Ook hierbij tonen onderzoeken aan dat dit werkt. Sporters die zichzelf tijdens trainingen en wedstrijden op de juiste manier toespreken, presteren beter. Dit hoeft uiteraard niet hardop uitgesproken te worden, maar helpt ook in de vorm van een gedachte.

Dat kan door je aandacht te richten op je taak: ‘Ogen op de bal’ of ‘Blijf je verdedigers coachen’. En door bepaalde technische handelingen te herhalen. ‘Naar voren leunen’ en ‘Voeten op de grond’ zijn voorbeelden van technische aanwijzingen die je jezelf kunt geven net voordat de tegenstander schiet.

Weet waar je goed in bent en reflecteer op wat jij kunt verbeteren!

3. Concentreren

Voor een keeper is concentratie erg belangrijk. In feite betekent dit dat de focus volledig ligt op de taak die je moet uitvoeren. Dat is bijvoorbeeld een bal tegenhouden in een 1v1-duel. Daarbij komen verschillende technische aspecten om de hoek kijken, zoals je lichaamshouding. Als je je aandacht volledig dáárop richt, betekent dit dat je geconcentreerd bent.

Het is onmogelijk om negentig minuten lang volledig en onafgebroken geconcentreerd te zijn. Soms is de bal aan de andere kant en is er even ruimte voor een moment van verslapping. Het is aan de keeper om ervoor te zorgen dat op ieder moment waarop er een handeling van hem wordt verwacht, de aandacht weer op de taak is gericht.

Concentreren is een vaardigheid. De een heeft er weliswaar meer aanleg voor, maar iedereen kan zich erin verbeteren. Dat doe je door je bewust te zijn wat concentratie is (focussen op de taak) en daar veel mee bezig te zijn. Door te trainen op het bewust richten van je aandacht op de taak, vergroot je je concentratie.

4. Doelen stellen

Een andere mentale vaardigheid die en doelman kan helpen om zijn prestaties te verbeteren, is het stellen van doelen. Dat kunnen lange termijn doelen zijn, zoals ‘Dit seizoen krijg ik gemiddeld maximaal één tegendoelpunt per wedstrijd’ of doelen voor de korte termijn: ‘In de komende wedstrijd wil ik minimaal eenmaal een bal onderscheppen buiten mijn zestienmetergebied’.

Zulke doelen kunnen je helpen je concentratie vast te houden als je team dik voorstaat (ieder tegendoelpunt haalt je gemiddelde omhoog) of om je eigen spel te verbeteren (je wilt meer van je lijn af keepen en ‘rugdekking’ verzorgen voor de verdedigers). Met doelen daag je jezelf als het ware uit om goed keeperswerk af te leveren.

5. Zelfvertrouwen

Als voetballer – en zeker ook als keeper – is het een goede eigenschap als je in staat bent tot goede zelfreflectie. Dit betekent dat je weet waar je goed in bent en waarin je je nog moet ontwikkelen. Te veel zelfreflectie kan er echter voor zorgen dat je continu ziet wat je fout doet. Dit kan je zelfvertrouwen aantasten.

Ga daarom op zoek naar de juiste balans tussen zelfvertrouwen en zelfreflectie. Een manier om dat te doen, is door tijdens trainingen en na afloop van wedstrijden meer aandacht te besteden aan zelfreflectie: wat kon er beter? Maar tijdens wedstrijden geen ruimte te laten voor twijfel. Je gaat uit van datgene waar je goed in bent en laat alleen ruimte voor positieve gedachten.

Keepertrainer, teamtrainer, sportpsycholoog.

Om deze vaardigheden te verbeteren, kun je er zelf mee aan de slag gaan. Wellicht kan een keeperstrainer (of teamtrainer) of een sportpsycholoog hierin ook iets betekenen. Zij zijn er niet alleen voor als je als keeper een probleem ervaart, maar ook als je simpelweg je spel naar een hoger plan wilt tillen.

Een interessant artikel en helemaal wanneer we zien hoe het met Enke is afgelopen. Een absolute topkeeper die zeer onzeker was, daar absoluut niet mee kon omgaan en uiteindelijk een einde aan zijn leven maakte.