Gaat het bij jeugd alleen om leren?

Geschreven door Henk Doppenberg op . Geplaatst in Columns

Ook vandaag weer een verhaal van Henk Doppenberg die weer herkenbaar is.  Deze keer gaat het over beleidsplannen die bijna iedere club heeft. Beleidsplannen met vaak hoge ambities op voetbaltechnisch en tactisch gebied waar, zo schrijft te vaak aan andere zaken voorbij wordt gegaan.
Henk Doppenberg www.henk-doppenberg.nl

Als Henk, de leider van de JO17-1, na weer een ruim gewonnen wedstrijd lachend de bestuurskamer binnen komt lopen, wordt hij opgewacht door het hoofd jeugdopleiding van de vereniging. 'Gefeliciteerd met jullie overwinning. 'Bedankt.' 'Ben je tevreden over het team?' 'Ja natuurlijk. De sfeer is top. We hebben alle wedstrijden nog gewonnen en staan zes punten voor op de nummer twee. Ik heb dus geen enkele reden om ontevreden te zijn.' 'Ik begrijp dat je gelukkig met de resultaten bent, maar wat vind je van het spel?' 'We spelen naar onze mogelijkheden, maar waarom vraag je dit eigenlijk?'

Tim, het hoofd jeugdopleiding, blijkt een beetje bang te zijn om Henk tegen zich in het harnas te jagen. 'Zie het alsjeblieft niet als kritiek wat ik nu ga zeggen, maar vind je niet dat je team nogal armoedig voetbal speelt? Ik heb vandaag namelijk maar een paar combinaties van jullie gezien en voor de rest waren het alleen lange ballen. Je hebt geluk dat die centrumspits ze er heel gemakkelijk in schiet, want anders stonden jullie nu stijf onderaan.' 'Hoe moet ik anders voetballen met deze jongens?' 'Van achteruit opbouwen en de middenvelders mee laten doen. Precies zoals we het op de laatste trainersvergadering hebben besproken. Daar hebben we trouwens ook afgesproken om met alle jeugdteams vier-drie-drie te gaan spelen, maar jij speelt vijf-drie-twee. Tenminste vandaag.'

Henk doet niet geheimzinnig over zijn afwijkende mening. 'Het klopt dat we een ander systeem spelen en dit doe ik bewust. Met vijf man achterin, weet ik namelijk zo goed als zeker dat we elke week de nul houden en omdat Arthur bijna altijd scoort, staan we nu dus bovenaan.' 'Je verhaal klopt helemaal, maar volgens mij leren je spelers op deze manier weinig tot niets.' 'Dat zijn jouw woorden.' 'Zie jij het dan anders?' 'Ik denk dat mijn spits en mijn verdedigers genoeg leren.' 'Je centrumspits leert wel iets, maar meen jij echt dat jouw achterhoedespelers er iets van opsteken als ze elke bal die ze krijgen blind naar voren trappen?' 'Puur voetballen gezien niet, maar ze hebben gewoon geen andere keus.' 'Hoe bedoel je dat?' 'Als ze de middenvelders of de links- en rechtsbuiten aanspelen, lijden we balverlies. Natuurlijk niet altijd, maar negen van de tien keer wel. Mijn achterste vijf zijn echter stuk voor stuk perfecte verdedigers, die niet bang zijn en een duel kunnen winnen. Eigenschappen waar ze het volgens mij nog een heel eind mee gaan schoppen.'

Tim, blijkt niet van plan om zich bij de mening van Henk neer te leggen. 'Ik ben het met je eens dat je niet allemaal sterren in je team hebt, maar denk je niet te geringschattend over ze?' 'Ik vind van niet. De jongens waar ik het over heb zijn namelijk allemaal prima knapen, maar erg matige voetballers. Daar heb ik echter nog nooit een probleem van gemaakt en daarom denk ik dat de jongens zelfs hartstikke blij met me zijn.' 'Leg uit.' 'Nou omdat we elke week winnen en dat maakt hun minimale rol in het team meer dan goed. Als ik zo ga spelen als jij wil, verliezen we namelijk alles en dat hebben ze de laatste paar seizoenen al meer dan genoeg gedaan.' 'Door aanvallender te gaan spelen, zal je zeker geen kampioen worden. Ik vind echter toch dat je moet proberen om wat meer echt te gaan voetballen met die jongens. Ik denk bijvoorbeeld dat die Abel veel beter tot zijn recht komt op het middenveld en ik zou Ruud wel eens als linksbuiten willen zien.'

Hier is Henk het helemaal niet mee eens.

'Ben jij gek. Abel blijft achterin. Hij is namelijk mijn beste verdediger. Als ik al iemand naar het middenveld zou doen, zou het Gert zijn. Puur omdat die zo af en toe net even wat te lief is om in de achterhoede te spelen. Waarom zou ik trouwens met drie voorhoedespelers gaan voetballen?' 'Ten eerste omdat alle teams van onze vereniging zo spelen en ten tweede omdat je team er gemakkelijker door gaat voetballen, maar dat hebben we op de laatste trainersvergadering ook uitgebreid besproken.' 'Ja, dat weet ik nog wel. Ik heb er alleen een andere mening over. Als ik er een spits extra in zet, heb ik namelijk een verdediger minder en dat lijkt me geen goede zaak.' 'Waarom niet dan?' 'Omdat het team nu eenmaal gewend is om erg verdedigend te spelen en via counters te scoren en de wedstrijd te winnen.' 'Dat klopt, maar zoals ik net al zei, leren je spelers hier niets van en dat is niet de bedoeling. Ik wil er niet al te groot drama van maken, maar vraag je daarom wel met klem om je speelwijze te veranderen.' 'Daar kan ik heel kort over zijn. In de competitie blijf ik zo spelen. Ik wil namelijk niet het risico lopen om het kampioenschap te verprutsen.'

Tim blijft nog steeds heel rustig. 'Ik keur het niet goed, dat je kampioen worden belangrijker vindt dan de ontwikkeling van je spelers, maar begrijp dat je er weinig voor voelt om aan je opstelling te gaan sleutelen. Daarom heb ik een voorstel. We plannen een paar oefenwedstrijden en die ga je spelen met vier spelers in de verdediging, drie op het middenveld en drie in de voorhoede.' 'En dan? Ik verander in de competitie toch niet van systeem, want kampioen worden is voor mij dit seizoen echt veruit het belangrijkste.' 'Maak je maar niet bezorgd, want dat kampioenschap haal je echt wel binnen. Ik hoop alleen dat je naar aanleiding van die oefenwedstrijden wat anders over jullie speelwijze gaat denken en we er in ieder geval nog eens een keer met elkaar over kunnen praten.' 'Waarom?''Omdat ik je liever overtuig dat je anders met je team moet gaan spelen, dan ik je moet dwingen. We hebben namelijk met elkaar afgesproken om bij de jeugd allemaal hetzelfde systeem te gaan spelen en daar moet jij je ook aan houden. Plus dat je moet proberen om je drang naar het kampioenschap een beetje te beteugelen. Zo belangrijk is dat immers echt niet. 'Henk begint zich blijkbaar wat te ergeren, want voor het eerst tijdens het gesprek verheft hij zijn stem. 'Je moet nu niet gaan denken dat het alleen maar mijn bedoeling is om de regels van de vereniging onderuit te halen, want zo is het echt niet. Ik sta ook zeker voor honderd procent achter je verhaal. Wat mij betreft moeten de leiders en trainers echter altijd de mogelijkheid houden om er hun eigen invulling aan te geven. Ik vind bijvoorbeeld dat ik de speelwijze uitgekozen heb die het best bij mijn spelers past en de jongens die de capaciteiten hebben om wat te leren, doen dat ook echt wel. De jongens die nooit leren voetballen, wil ik echter toch een plezierige voetbaltijd bezorgen en dat lukt me volgens mij heel goed. Ik heb in al die jaren bijvoorbeeld nog nooit zo'n hecht team gehad als dit jaar. Er komen zelfs steeds meer ouders kijken en dat is bij een team van deze leeftijd echt heel bijzonder.'

Tim knikt een keer en wil wat zeggen, maar Henk is nog niet uitgepraat.

'Ik ben het trouwens ook niet eens met wat je net over dat kampioenschap zei.'' Want?' 'Jij zegt dat het niet zo belangrijk is, maar dat is het juist wel.' 'Het belangrijkste is toch om de jongens beter te leren voetballen?' 'Ik heb je net uitgelegd, dat ik ook probeer om mijn beste voetballers nog beter te maken. Dat kampioenschap is voor de meeste jongens op dit moment echter het belangrijkste dat hen kan overkomen.' 'Waarom dan?'

Henk is weer wat rustiger geworden. 'Omdat het merendeel van mijn team een paar ontzettend beroerde jaren achter de rug heeft. Tenminste op voetbalgebied dan.' 'Het eerste wist ik niet, maar het laatste begrijp ik. Vertel echter eens verder.' 'Acht van mijn spelers zaten de vorige twee seizoenen namelijk in de C en alles bij elkaar, hebben ze daar vijf keer gewonnen en drie keer gelijkgespeeld. De rest hebben ze allemaal verloren en vaak ook nog dik. Een aantal jongens was daardoor het plezier in het voetbal zo kwijtgeraakt, dat ze eind vorig seizoen wilden stoppen. Ik ben samen met de vorige jeugdvoorzitter zelfs bij hen thuis wezen praten, om ze toch bij de vereniging te houden en gelukkig is dat gelukt. Je begrijpt dat die jongens het daarom super vinden om nu kampioen te worden en ik zal er alles voor doen om hen daarbij te helpen. Het enige wat je me tot slot kwalijk mag nemen, is dat ik niet even bij je langs ben gekomen om te vertellen waarom ik het allemaal op mijn eigen manier doe, maar verder doe ik volgens mij niets verkeerd.'

Hoewel Tim zijn visie zeker niet overboord kiepert, beseft hij heel goed dat hij Henk hier niet meer mee lastig moet vallen. 'Goed dat we elkaar gesproken hebben, want ik heb nu in ieder geval begrip voor je standpunt gekregen en vind je betrokkenheid bij die jongens geweldig. Voor de vereniging ben je ook heel goed bezig geweest, want zonder jouw inzet was er dus niet eens een onder-zeventien geweest. Zorg dus eerst maar dat je kampioen wordt en daarna zien we wel verder. Ik ga trouwens nog wel eens goed over je woorden nadenken en er zeker binnenkort met de technische commissie over praten.'

Tim kijkt de man verbaasd aan. 'Hoezo?' 'Omdat we in ons beleid misschien wel te weinig rekening houden met zaken zoals jij die net hebt verteld. Wij kunnen heel veel willen en ambities zijn natuurlijk altijd goed, maar we zijn een kleine vereniging en moeten daarom wel rekening houden met de leden. Als zij stoppen met voetballen omdat ze niet aan onze te hoge verwachtingen kunnen of willen voldoen, komt er van onze mooie verhalen namelijk helemaal niets terecht. Ik ga dus vanaf nu zeker meer op de resultaten letten. Jeugd hoeft namelijk niet altijd te winnen, maar moet zeker niet altijd verliezen. Het gaat immers om hun plezier en als ze bijna altijd verliezen, zijn ze dat zo kwijt.' 'Ik ben het helemaal met je eens.'