Wat is het juiste vrijwilligersbeleid?

Geschreven door Henk Doppenberg op . Geplaatst in Columns

Vrijwiligers vinden is bij veel verenigingen een lastig verhaal en waar Henk Doppenberg onderstaand verhaal over schreef.

Henk Doppenberg www.henk-doppenberg.nl

De jeugdcommissie van OPK'49 heeft vanavond een spoedvergadering, want net als heel veel andere verenigingen zitten ook zij met een behoorlijk tekort aan leiders en trainers. Als iedereen voorzien is van koffie, komt de voorzitter dan ook direct ter zake. 'Dames en heren. Allemaal welkom. Ik kreeg verleden week van Erik door dat het dit jaar waarschijnlijk niet gaat lukken om voor elk team in ieder geval één leider en één trainer te krijgen. We hebben er al eens over gesproken om dan maar één of meerdere teams op te heffen. Wat mij betreft is dit echter de allerlaatste optie en daarom heb ik jullie vanavond bij elkaar geroepen. Ik denk zeker niet dat Erik zijn werk niet goed heeft gedaan, maar misschien dat we met elkaar nog een paar kandidaten voor hem kunnen verzinnen. Wie mag ik als eerste het woord geven? Ellen?' 'Ik weet zo niemand die misschien iets wil gaan doen, maar heb wel een idee hoe we er met een beetje mazzel nog een paar kunnen vinden. Een collega van me vertelde vorige week namelijk dat zij aan de hand van de ledenlijst een selectie hadden gemaakt van mogelijke kandidaten en die mensen gewoon één voor één hadden gebeld. Zij hadden daarmee hun vrijwilligersprobleem voor een groot deel opgelost, dus lijkt me dit voor ons ook zeker het proberen waard.'
'Dat ben ik met je eens. Als niemand van jullie een ander voorstel heeft, gaan we het dus zo doen. Ik hoop alleen dat de dame van de ledenadministratie thuis is en me de meeste actuele ledenlijst even wil mailen.'

Voorzitter Ruud heeft geluk, want de dame is er en is direct bereid om mee te werken. De lijst met leden rolt daarom een paar minuten later al uit de printer en als alles compleet is, gaan ze meteen aan de slag. Er ontstaat echter al snel een stevige discussie.
'Is die Slagershoef niets? Die man loopt hier bijna elke zaterdag, heeft zelf jaren in de Topklasse gespeeld en zal dus best het één en ander op de jeugd over kunnen brengen.'
'Met die kerel valt niet te werken. 'Want?'
'Ik heb een paar keer met hem gepraat en hij is veel te eigenwijs. Het is echt zo'n figuur, die meent dat hij meer kijk op voetbal heeft dan de rest van de club bij elkaar.'
Ruud lijkt de woorden van Erik even op zich in te moeten laten werken, want hij heeft een totaal andere mening.
'Ik heb die man ook een aantal keren gesproken en hoewel hij zeer waarschijnlijk nooit een vriend van me zal worden, vind ik hem ook niet echt onaardig. Het is voor mijn gevoel echter helemaal niet belangrijk of een vrijwilliger aardig of onaardig is. Het gaat er namelijk om dat ze hun taken goed uitvoeren en als ze dat doen, dan wordt de club er beter van en daar gaat het toch om. Natuurlijk moet die man niet binnen de kortste keren met iedereen overhoop liggen, maar dat zal toch wel meevallen?'

'Ik denk het niet. Het is immers niet voor niets dat die man al bij meerdere clubs heeft gezeten.'
'Waarom is hij bij die verenigingen weggegaan dan?'
'Dat weet ik niet, maar zoiets is meestal een slecht teken en ik heb gewoon geen zin om me steeds aan de kerel te moeten ergeren.'
'Als er echt niet met die man te werken is, dan houden we er aan het einde van het seizoen of desnoods eerder gewoon meer mee op. Je kunt je ergernis ten opzichte van hem echter ook proberen te bedwingen en als hij dan zijn werk goed doet, hebben we toch mooi een jaar profijt van hem gehad. De tijd dat we vrijwilligers in overvloed hadden, is nu eenmaal gewoon voorbij. We kunnen daarom niet meer zo kieskeurig zijn bij het binnenhalen van mensen. Plus dat ik me af blijf vragen, waarom een minder aardig iemand geen goede vrijwilliger kan zijn. Er zullen immers ook wel mensen binnen de vereniging zijn, die ons niet aardig vinden.'

Erik begint zich een beetje op te winden. 'Dat kun jij wel zeggen, maar er moet voor mij wel een beetje normaal met die leiders en trainers te werken zijn. Ik doe het ook voor mijn lol en heb echt geen zin om hier elke keer ruzie te moeten maken met die Slagershoef. Als ik te vaak met een chagrijnig gevoel naar de club moet, ben ik er namelijk heel snel klaar mee.'
'Zover is het nog lang niet en als het echt fout gaat, grijpen we in voor het de kans krijgt om te escaleren. Ik vind echter wel dat we hem een eerlijke kans moeten geven. Als hij tenminste iets voor de vereniging wil doen, want dat weten we natuurlijk ook nog niet.' 'Bel hem dan zelf maar.'
'Nee, dat doe ik niet. Jij bent de man van de technische zaken, dus jij belt.' 'Best. Ik bel hem morgen wel.'
'Kun je dat niet beter nu gelijk doen. Als hij toezegt, hebben we tenminste vast één vacature vervuld.'Ook goed. Voor welk team moet ik hem trouwens vragen?'
'Dat is aan jou. Omdat die man al wat ouder is, zou ik hem alleen niet bij de jongere jeugd zetten.' 'Was ik ook niet van plan.'
Erik loopt met een wat ontstemd gezicht weg, maar is een paar minuten later alweer terug.
'Hij wordt leider en trainer van de onder-17-2 en komt komende maandag even langs om wat zaken met elkaar door te spreken.'
'Wel een goed gesprek gehad?' 'Viel me niet tegen. We hebben in ieder geval twee problemen minder.'
'Zo is het. Die ledenlijst heeft zijn nut in ieder geval al bewezen. Laten we maar gauw verder gaan. Wie weet vinden we op deze manier nog een paar mensen.'

Als ze de lijst verder doornemen, komen ze vrij snel bij een eventuele volgende kandidaat.
'Ik zie hier J Riemeren staan. Is dat die nieuwe jongen uit de onder-13-4?''Klopt. Ken jij die mensen?'
'Nee, jij wel?' 'Ik heb hem alleen afgelopen week een keer op het trainingsveld zien staan. Zal ik hem eens bellen?'
Erik belt dit keer gewoon in de bestuurskamer. 'Met Joop Riemeren.'
'Hallo met Erik Pekelingen van OPK'49. Ik zal gelijk maar met de deur in huis vallen. Wij zitten hier met de jeugdcommissie bij elkaar omdat we op zoek zijn naar leiders en trainers voor onder andere het team van uw zoon. Mijn vraag is dus of u iets voor ons wil en kunt betekenen.'
'Dat kan ik zeker. Het liefst word ik zowel leider als trainer, want dat ben ik bij Jeroen zijn vorige vereniging ook altijd geweest. Ik hoef geen assistent te hebben, want ik ben er niet zo goed in om met andere mensen samen te werken. Jullie moeten alleen onze trainingsuren even veranderen en de indeling van de trainingsvelden trouwens ook.''Hoezo.'
'Nou, ik wil in plaats van een uur anderhalf uur trainen en dan niet op het trainingsveld, maar gewoon op dat veld voor de kantine. Verder moet er tijdens de schoolvakanties iemand zijn die het van me overneemt, want dan ben ik met mijn kinderen op vakantie. Plus dat die man me af en toe ook 's zaterdags moet vervangen, want ik ga nog wel eens een weekendje fietsen met vrienden. Dat ik er vanaf de Kerst tot aan half februari niet ben lijkt me geen probleem, want in de wintermaanden voetballen de kinderen immers toch niet.'
Als Erik zijn collega's, die meegeluisterd hebben, aankijkt, ziet hij ze allemaal nogal bedenkelijk kijken. Zelf heeft hij echter zijn beslissing al genomen.
'Ik denk niet dat ik uw eisen in kan en wil willigen, meneer Riemeren. Ten eerste is anderhalf uur trainen veel te lang voor die kinderen, ten tweede zie ik niet in waarom jullie niet op het trainingsveld kunnen trainen en u bent wat mij betreft te vaak afwezig.'
'Dat laatste vind ik regelrechte onzin van u. Ten eerste ben ik in de positie om van het leven te kunnen genieten, dus dat doe ik. Plus dat ik het werk voor de vereniging vrijwillig doe en daarom kunt u me niet verplichten dat ik er altijd ben.'
'Ik verplicht helemaal niets en doe ook echt niet moeilijk als u er een keer niet bent. Als ik u zo hoor, bent u echter heel vaak afwezig en dat is niet de bedoeling. Vrijwilligerswerk is immers niet vrijblijvend en als iedereen alleen maar iets voor de club doet in periodes dat het hen uitkomt, kunnen we er beter mee ophouden.'
'Jullie kunnen toch iemand opzoeken, die me vervangt als ik er niet ben?'
'En die zich verder niet met het team mag bemoeien?'
'Klopt. Als ik er ben, ben ik de baas.'
'Denkt u nu echt dat er iemand te vinden is die op zo'n manier uw hulpje wil zijn?''Ja.'
'Nou, ik weet zeker van niet. Laten we er trouwens verder maar over ophouden, want het lijkt me geen goed plan om met elkaar in zee te gaan.''Jammer.'
'In ieder geval bedankt voor uw tijd en tot ziens.'

Erik legt eerst zijn telefoon op tafel en kijkt dan zijn collega's aan.'Het is toch niet te geloven wat die kerel zegt en hij meent het nog serieus ook. Hij heeft het over de vorige club van zijn zoontje, maar ik kan me toch niet indenken dat ze bij andere verenigingen dit soort gekker fratsen wel accepteren. Ik heb nog nooit iemand zulke onzin uit horen kramen. Hij wilde met niemand samenwerken, maar ik denk ook niet dat er iemand is die het langer dan een week met zo'n vent weet uit te houden.'
Ze praten eerst nog kort even na over het gesprek tussen Erik en meneer van Riemeren, maar Ruud komt al snel weer ter zake. 'Mensen, we moeten verder. Ik zie hier Dokkert staan. Volgens mij ken ik die man wel en speelt zijn dochter in de onder-9. Klopt dat Erik?'
'Ik kijk even. Ja, dat heb je goed. Zij speelt in de onder-9-3 en daar zoeken we nog een leider voor. Zal ik hem  even bellen?''Doe maar.'

Dit telefoongesprek is snel klaar, want de man zegt gelijk toe om leider te worden en daarom noteert Erik met een goed gevoel zijn naam. Tot Petra opeens zegt: 'Moeten we Twan niet even bellen, dat we een tweede leider voor hem gevonden hebben? Hij heeft het er tenslotte al maanden over dat er iemand bij moet komen.'
'Je hebt gelijk. Zal ik hem dan maar even bellen?''Graag, want ik heb zo onderhand een droge keel van al dat geklets.''Eerst even dit telefoontje en daarna haal ik drinken.'

'Hoi, met Twan.' 'Met Ruud van OPK. Ik heb goed nieuws voor je.'
'Vertel.'
'We hebben een leider voor je gevonden.''Klasse. Wie is het?' 'Arie Dokkert.'
'Daar ga ik niet mee samenwerken.'
'Wat dan?' Die vent is gek.'
'Waarom?'
'Gewoon. Hij heeft ten eerste totaal geen verstand van voetbal. Ten tweede heeft hij helemaal niets over die zoon van hem te vertellen, want die jongen doet precies wat hij zelf wil en tot slot is het een verschrikkelijk eigenwijs persoon. Ik dreig niet snel, maar als jullie hem leider laten worden, ben ik weg.'
'Meen je dat echt?' 'Ja en probeer me alsjeblieft niet om te praten, want ik moet die kerel niet.'
'Je zadelt ons wel met een probleem op.'
'Ik wist toch niet dat jullie hem zouden benaderen.' 'Dat klopt, maar een andere zullen we wel niet kunnen vinden.'
'Geeft niet, want ik doe het eigenlijk toch liever alleen.' 'Dat had je dan beter eerder aan kunnen geven. In ieder geval tot kijk.'
Als Ruud zijn telefoon neer heeft gelegd, slaat hij een paar keer hard op tafel. 'Wat een baantje hebben we toch. Eigenlijk zijn we knettergek. Wij doen onze stinkende best om iedereen aan het voetballen te krijgen en dan krijgt je eerst zo'n rare ouder en nu die Twan. Ik kan me trouwens ook niet voorstellen dat die Dokkert echt zo'n rare kerel is en wat moet ik nu zo tegen hem zeggen? We willen je niet, want je hebt geen verstand van voetbal, je hebt niets over je zoon te vertellen en je bent eigenwijs.'

Ruud wil nog meer zeggen, maar opeens gaat zijn telefoon. 'Met Ruud Bannink.'
'Hallo. U spreekt met Paul van Zwetten. Ik ben de afgelopen zeven seizoenen jeugdtrainer geweest bij vv Mira, maar zou graag wat bij jullie club gaan doen.'
'U bent van harte welkom, want we zoeken nog wel een paar mensen. Het lijkt me echter goed om eerst met elkaar kennis te maken. Wanneer bent u in staat om hierheen te komen?' 'Wat mij betreft nu wel.'
'Dat komt goed uit, want de hele jeugdcommissie zit hier bij elkaar.' 'Ik ben er over vijf minuten.'

De man houdt woord en loopt een paar minuten later de bestuurskamer al in en nadat Ruud hem welkom heeft geheten, begint hij gelijk met zijn verhaal. 'Ik ben daar dus zeven seizoenen vrijwilliger geweest en eigenlijk altijd met heel veel plezier. Tot er begin vorig seizoen wat wisselingen in het bestuur zijn geweest en de sfeer totaal omgeslagen is. Het werd een stuk onpersoonlijker en de gezelligheid werd mede daardoor ook langzaam minder, maar daar zou ik nog niet eens om weggegaan zijn. Bij iedere club komen er namelijk wel goede en minder goede tijden voor. Het grote probleem ontstond echter eind vorig seizoen. Toen de zoontjes van twee bestuursleden in de onder-11-1 kwamen, was ik na zeven seizoenen namelijk ineens niet meer goed genoeg voor dat team en moest Edwin, die ook in het bestuur zit, het gaan doen. Als ze me nu eerlijk verteld hadden dat het aan mijn capaciteiten lag en ze gewoon een betere trainer wilden, had ik er misschien nog wel mee kunnen leven. Mijn opvolger heeft echter nog nooit een team getraind, dus weet niemand wat hij kan en niet kan en ik moest op de website lezen dat ze me trainer van de onder-13-5 hadden gemaakt. Daar heb ik echter voor bedankt en daarom ben ik nu dus hier.'

Ruud kijkt zijn collega's van de jeugdcommissie eens aan en weet een paar momenten later heel goed de gedachten van iedereen te verwoorden. 'We zitten nu bijna twee uur bij elkaar en hebben al van alles meegemaakt. Eerst hebben we een discussie gevoerd over het punt of we alleen aardige of ook goede vrijwilligers wilden. Toen hadden we iemand die alles wilde doen, grote plannen had, maar alleen wilde komen als hij verder niets anders te doen had. Vervolgens hadden we voor een leider die alleen bij een team was een collega gevonden, maar die kunnen we weer afbellen omdat hij om allerlei redenen niet wordt geaccepteerd. En tot slot horen we dat er verenigingen zijn die hun volwassen leiders als snotneuzen behandelen. Uit deze verhalen blijkt duidelijk dat het vrijwilligerswerk een enorm complex gebeuren is geworden en daarom is het volgens mij goed om op korte termijn onze vrijwilligers uit te nodigen en al dit soort zaken eens met ze te gaan bespreken.'
Omdat iedereen instemmend knikt, komt de vergadering van de jeugdcommissie hiermee ten einde.